Gözaltılara tepki: Yas ve taziye suç değildir  

2026-09-03 21:09:12


	 

	HABER MERKEZİ - Amed Demokratik Kurumlar Platformu,, 3 kentte çok sayıda kişinin gözaltına alınmasına tepki göstererek, “Kürt toplumunun yasının, hafızasının ve değerlerinin kriminalize edilmesi, toplumsal barışın ihtiyaç duyduğu güven duygusunu zedeliyor. Şiddet içermeyen taziye ve anma pratikleri nedeniyle yürütülen soruşturmalara son verilmelidir” dedi.

	 

	Amed Demokratik Kurumlar Platformu, Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığı’nın başlattığı soruşturma kapsamında sabah saatlerinde yapılan ev baskınlarıyla Amed’de 11, Manisa’da 2 ve İzmir’de 2 kişi olmak üzere toplamda 15 kişinin gözaltına alınmasına ilişkin açıklama yayımladı. 

	 

	
		Şiddet içermeyen yas, taziye ve anma pratiklerinin soruşturmalara ve gözaltılara gerekçe yapılmasının kabul edilemez olduğunun belirtildiği açıklamada, “Ölüm karşısında insanın ilk sözü acıdır. Bu acıyı paylaşmak, taziye evinin kapısından içeri girmek, acılı bir annenin, babanın, kardeşin yanında oturmak, elini tutmak, başsağlığı dilemek insan olmanın en kadim davranışlarından biridir.
	
		 
	
		Bu topraklarda taziye aynı zamanda toplumsal bir sorumluluk, ahlaki bir borç ve dini inançların yaşatıldığı köklü bir gelenektir. İnançlarımız, kültürlerimiz ve toplumsal değerlerimiz yaşamını yitiren insanı uğurlamayı, ardından yas tutmayı ve geride kalanların acısını paylaşmayı bize bir sorumluluk olarak yükler. Yüzyıllardır insanlar en ağır zamanlarında birbirlerinin kapısını bunun için çalar. Devlete düşen, insanların yaslarını özgürce yaşayabilecekleri koşulları güvence altına almak ve taziye kapılarının önüne korkunun yerleşmesini engellemektir” denildi.
	
		 
	
		“Bir annenin evladının fotoğrafını önüne koyması, bir komşunun gelip elini tutması, insanların birlikte ağlaması, ağıt yakması, dualarını ve sözlerini kendi inançları ve değerleri doğrultusunda söylemesi insan hayatının en mahrem alanlarından biridir” diye belirtilen açıklamada, ceza hukukunun bu alana müdahalesinin ifade özgürlüğüne, inanca, kültüre ve yaşamını yitirenlerle kurulan bağa müdahale anlamına geldiği vurgulandı. 
	
		 
	
		‘Yas ve anma pratikleri kriminalize edilemez’
	
		 
	
		Hukukun insan onurunu, temel hakları ve özgürlükleri koruduğu ölçüde anlam kazandığının ifade edildiği açıklamada, “Yasın nasıl tutulacağını, insanların ölülerini nasıl anacağını ve acılarını hangi sözlerle ifade edeceğini soruşturmalarla belirlemeye çalışmak, hukuku toplumsal hafızayı baskılayan bir araca dönüştürür. Taziye sırasında kullanılan ifadelerin, sloganların, sembollerin ve anma biçimlerinin şiddete açık bir çağrı içermediği koşullarda ceza soruşturmalarının konusu haline getirilmesi ifade özgürlüğünün alanını daraltmaktadır. İnsanların geçmişte yaşanan kayıplara ilişkin duygularını ve hafızalarını ifade edebilmesi demokratik ve çoğulcu bir toplumun gereğidir. Türkiye, silahlı çatışmanın sona erdirilmesi ve Kürt sorununun demokratik çözümü açısından tarihsel önemde bir süreçten geçmektedir. Böylesi bir dönemde geçmişin güvenlikçi yöntemlerinde ısrar edilmesi, Kürt toplumunun yasının, hafızasının ve değerlerinin kriminalize edilmesi, toplumsal barışın ihtiyaç duyduğu güven duygusunu zedelemektedir” ifadelerine yer verildi.
	
		 
	
		‘Barış, hafızayı silerek kurulamaz’
	
		 
	
		“Barış, hafızayı silerek kurulamaz” denilen açıklamada şu ifadelere yer verildi: “İnsanlardan dün kaybettikleri evlatlarını bugün unutmalarını, fotoğraflarını kaldırmalarını, mezarlarından uzak durmalarını, ağıtlarını ve yaslarını terk etmelerini bekleyemeyiz. Yaşamını yitiren evlatlarımıza ve ailelerine saygı istiyoruz. Kimse bir annenin acısını başka bir annenin acısının karşısına koymasın. Asker annesinin acısıyla gerilla annesinin acısını yarıştırmadan, bütün annelerin yasına saygı gösterebilecek bir toplumsal vicdanı birlikte büyütmek zorundayız. Barışın toplumsallaşması, birbirimizin acısını tanıyabildiğimiz yerde başlar.
	
		 
	
		Şafak vakti gerçekleştirilen gözaltı operasyonlarını da kabul etmiyoruz. Kaçma veya delilleri karartma gibi somut gerekçelerin bulunmadığı durumlarda yurttaşların ifadeye davet edilmesi yerine evlerine operasyon düzenlenmesi, gözaltını fiili bir cezalandırmaya dönüştürmektedir. İnsanların evlerine sabaha karşı yapılan baskınlar ailelerde ve toplumda korku ve güvensizlik yaratmaktadır. Barışın konuşulduğu bir dönemde toplumsal güveni büyütmek hepimizin sorumluluğudur.
	
		 
	
		Bugün önümüzde tarihsel bir sorumluluk bulunmaktadır. Geçmişin acılarını yeni acılarla çoğaltmak yerine geçmişle yüzleşmek, yaraları tanımak ve kalıcı barışın demokratik ve hukuki mekanizmalarını kurmak zorundayız.”
	
		 
	
		‘Gözaltına alınanlar serbest bırakılsın’
	
		 
	
		Amed Demokratik Kurumlar Platformu, taleplerini şöyle sıraladı:
	
		 
	
		*Gözaltına alınan yurttaşlar derhal serbest bırakılmalıdır.
	
		 
	
		*Şiddet içermeyen taziye ve anmalar nedeniyle yürütülen soruşturmalara son verilmelidir.
	
		 
	
		*Taziye, yas ve anma pratiklerini kriminalize eden yargısal ve idari yaklaşımlar terk edilmelidir.
	
		 
	
		Açıklama, “Biz geçmişin acılarının yeni acılar üretmesini istemiyoruz. Bu ülkenin halklarının birbirlerinin yasını tehdit olarak görmediği, farklı hafızaların özgürce yaşayabildiği, annelerin acılarının yarıştırılmadığı ve hiçbir annenin evladının ardından tuttuğu yas nedeniyle kapısının sabaha karşı çalınmadığı bir barışı birlikte kurmak istiyoruz” ifadeleriyle sonlandırıldı.