Kuzey ve Doğu Suriye’de gazetecilik… 2021-04-20 09:08:08   Dîcle Demhat   KOBANÊ - 22 Nisan Kürt Gazeteciler Günü dolayısıyla maruz kaldıkları baskılara rağmen her alanda çalışmalarına devam eden gazeteciler, “Bütün saldırılara rağmen biz Kürt basını olarak halkımızın sesi, rengi, dili olacağız. Her zaman önceliğimiz ezilmiş toplumların sesi olmak, kadının rengi ve dili olmaktır” dedi.    123 yıl önce Mikdad Midhat Bedirxan tarafından Kahire’de Arap alfabesiyle yayımlanan 'Kürdistan Gazetesi’nin yıldönümü, “Kürt Gazeteciler Günü” olarak kabul ediliyor. Kürt yayın gazeteciliğinin geçmişi ise 1932 yıllarına dayanıyor. İlk adım Suriye’de Celadet Ali Bedirxan tarafından Hawar dergisinin yayınlanmasıyla atıldı. 15 Mayıs 1932’de yayın hayatına başlayan dergi, Latin alfabesiyle Kürtçe yayınlandı. Ancak dergi 57’nci sayısının çıktığı 15 Ağustos 1943’te yayın hayatına son verdi. Celadet Ali Bedirxan bu kez de Ronahi dergisiyle yayına devam etti. 28 sayısı çıkan bu dergi de 1945’de yayınını sonlandırdı. Kürt gazeteciliği bu kez de Denge Kürdistan ile yayıncılığını sürdürdü. 1986’da yayınlanan derginin dili ise Arapçaydı. Yine bu dönemde Berxwedan dergisi de Kürtçe ve Arapça yayınlandı.    Kuzey ve Doğu Suriye’de onlarca gazete, TV ve ajans açıldı   Kürt gazeteciliğinde kadınların rolü ise her bölgede gelişimini sürdürürken, kadınlar 2013’te RAJİN çatısı altında kendisini örgütledi. Bu örgütlemenin devamı ise 30 Haziran 2020’de Kuzey ve Doğu Suriye’de YRJ (Yekitiya Jinen Ragahandine) olarak devam etti. Kuzey ve Doğu Suriye’nin DAİŞ çetelerinden özgürleştikten sonra onlarca kadın ve genç, radyo, TV, ajans, dergi ve gazete çalışmalarında yer aldı. YRJ bünyesinde örgütlenen gazeteci kadınlar, JIN TV, Ronahî TV, Rojava TV, Çira TV ve Sterk TV’de çalışmalarını sürdürüyor. Bölgede ayrıca Radyoya Rojava, Xabûr, Orkêş, Dirbêsiyê, Cûdî, Waşokanî, Sewt El-Hayat, Rêveberiya Xweser, Firat, dengê Reqqa yê ve Kobanê Fm û Star FM yayın yapıyor. Yazılı olarak da, Ronahî, Rojava, PYD,  Asoya Jin Dergisi, Rojhilata Navîn, Dengê Jiyanê, Dengê Kurdistan,  Rojava Araştırma merkezi dergisi, Mizgîn ve Şermola dergileri bulunuyor. Bölgede yine ajansımız, NûJINHA, ANHA ve ANF çalışmalarını sürdürüyor.    Kürt Gazeteciler Günü dolayısıyla Kobanê Kantonu’nda çalışan Ronahi gazetesi muhabiri Silava Ehmed ve Kobanê FM çalışanı Êva Bergel ajansımıza konuştu.    ‘Basında kadının sayısı arttıkça kadının rengi de ortaya çıktı’   Sözlerine Kürt basın tarihinde kadının rolüne dikkat çekerek başlayan Silava Ehmed, bütün Kürt gazetecilerin gününü kutladı. Silava, “19 Temmuz devrimiyle beraber Rojava’da birçok kurum açıldı. Bunlardan biri de basındı. Zor şartlar altında örgütlenen basınımız devrimle beraber kendini örgütledi. Devrim sürecinde 5 muhabirle basın çalışmaları yürütüldü ve halkın sesini dünyaya duyurdu. 5 muhabirle başlayan basın bugün onlarca kadın ve gençlerle büyüdü ve her alana yayıldı. Kadın devrimi olarak da adlandırılan Rojava devrimi basın alanına da yansıdı. Şu an çalışanların büyük bir bölümü kadınlardan oluşuyor. Toplumumuz, feodal bir yapıya sahip, fakat ona rağmen de devrimle beraber kadınlar feodal toplum yapısının sınırlarını kırarak yaşamın her alanında yer aldı. Bu sınırların kırılması ve kadına özgüven veren basın olmalı. Basında çalışan kadınların sayısı arttıkça kadının rengi, sesi ortaya çıktı” dedi.    ‘Halkın sesi, kulağı ve dili oluyoruz’   Ronahi gazetesinin çalışmalarından söz eden Silava, şunları dile getirdi: “İlk yayınlanan dergi ve gazeteyle bugün Kürt Gazeteciler Günü’nü kutluyoruz. Biz de bunun devamını getirebilmek için Ronahi gazetesi olarak çalışmalarımızı en iyi şekilde yürütüp, okuyucularımızın ilgisini çekmeye çalışıyoruz. Teknik olarak her geçen gün daha fazla gelişiyoruz. Ronahi gazetesi olarak 8’inci yılımıza girdik. Gazetemizde toplumumuzun sesi olmaya çalışıyoruz. Her hafta gazetemizi dağıtmak için kapı kapı dolaşıyoruz. Okuma oranının yükselmesi için de internet üzerinden de yayın akışımızı sürdürüyoruz. Basının bütün alanlarında kadınlar çalıştığı gibi Ronahi gazetesinde de çalışanların çoğu kadındır. Bütün savaş cephelerinde kadın basıncılar yer aldı ve kadınların moral kaynağı oldu. Kobanê savaşında da foto, görüntü ve yazılarıyla bu halkın sesi olup, devrimi zaferle taçlandırdılar. Bugün de bizler bu taçlanmış zaferi koruyabilmek için halkın sesi, kulağı ve dili oluyoruz.”   ‘Saldırılara rağmen çalışmalarımızı durdurmuyoruz’   Kobanê FM çalışanı Êva Berkel,  radyonun 8 yıldır yayına devam ettiğini söyledi. Kobanê FM olarak devrimin, kadının sesi ve rengi olduklarını kaydeden Êva, diğer yandan maruz kaldıkları baskılara da değindi. Êva, “8 yıl boyunca Türkiye tarafından frekanslarımız değiştirildi. Her seferinde yeni bir frekans oluşturuyoruz. Kısa bir dönem de Türkiye, kendi radyolarını bizim frekanslar üzerinden yayınlıyordu. Fakat bütün saldırılara rağmen biz hiçbir zaman çalışmalarımızı durdurmuyoruz. Facebook üzerinden çalışmalarımızı devam ettiriyoruz. Biz bugün Gurbetelli Ersöz’ün mirası temelinde çalışmalarımızı sürdürüyoruz. Bugün topraklarımız üzerinde var olan savaşı ve saldırılarını yayınlıyoruz. Bugün sadece TV’lerimiz üzerinde saldırılar olmuyor. Halkımızın sesi ve rengi ortaya çıkmasın diye Kürtleri yok etmek için Türkiye ve ortakları tarafından her zaman Kürt basını hedef alındı” sözlerini kullandı.     Gazetecilere yönelik saldırıların ve baskıların Türkiye’de dahil her yerde yaşandığını kaydeden Êva, “Bütün saldırılara rağmen biz Kürt basını olarak halkımızın sesi, rengi, dili olacağız. Her zaman önceliğimiz ezilmiş toplumların sesi olmak, kadının rengi ve dili olmaktır” diye konuştu.