Tarihin sıfır noktası Göbekli Tepe’ye ilgi yoğun 2026-05-31 09:03:13   Gülistan Gülmüş   RIHA - İnsanlık tarihinin en eski inanç merkezlerinden biri olarak kabul edilen Göbekli Tepe, bayram tatilinde de ziyaretçilerin uğrak noktası oldu. Yerli ve yabancı turistlerin yoğun ilgi gösterdiği tarihi alan, binlerce yıllık geçmişiyle ziyaretçilerini ağırlamayı sürdürüyor.   Riha'nın Xelîliyê (Haliliye) ilçesine bağlı Örencik Mahallesi yakınlarında bulunan Göbekli Tepe'nin yaklaşık 12 bin yıllık bir geçmişe sahip olduğu belirtiliyor. 1995 yılında Alman arkeolog Klaus Schmidt öncülüğünde başlatılan kazı çalışmalarıyla gün yüzüne çıkarılan alanda, "T" biçimli dev taş sütunlar, yabani hayvan figürleri ve çok sayıda tapınak yapısı ortaya çıkarıldı.   Göbekli Tepe'de bulunan yapılar, avcı-toplayıcı toplulukların yerleşik yaşama geçmeden önce büyük ibadet ve ritüel alanları inşa ettiğini ortaya koyarken, tarih ve arkeoloji dünyasında birçok kabulün yeniden tartışılmasına neden oldu. Bu yönüyle Göbekli Tepe, yalnızca Mezopotamya'nın değil insanlık tarihinin de en önemli keşiflerinden biri olarak değerlendiriliyor.   En çok ziyaret edilen tarihi alanlardan biri   2018 yılında UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne alınan Göbekli Tepe, son yıllarda Kürdistan'ın en fazla ziyaret edilen tarihi alanları arasında yer alıyor. Kültür turizminin önemli duraklarından biri haline gelen tarihi alanın yıllık ziyaretçi sayısının 700 binin üzerine çıktığı belirtiliyor.     Dört bir yandan ziyaretçi geliyor   Yerli turistlerin yanı sıra Avrupa, Ortadoğu ve Asya'dan gelen yabancı turistlerin de uğrak noktası haline gelen Göbekli Tepe'de zaman zaman uzun giriş kuyrukları oluşuyor. Bölge esnafı ve turizm işletmecileri, artan ziyaretçi sayısının kent ekonomisine de önemli katkı sunduğunu ifade ediyor.   Yoğun ilgi görüyor   Özellikle yaz aylarında sıcak havaya rağmen sabahın erken saatlerinden itibaren ziyaretçi yoğunluğunun sürdüğü tarihi alanda, ziyaretçiler hem kazı alanını geziyor hem de Göbekli Tepe'ye ilişkin hazırlanan tanıtım merkezlerini ziyaret ediyor. Rehberler eşliğinde tarihi alanı gezen turistlerin yanı sıra, bölgenin tarihine ilişkin kaynaklarla araştırma yaparak Göbekli Tepe'yi ziyaret edenlere de rastlamak mümkün.     Abdullah Öcalan'ın Göbekli Tepe değerlendirmesi   Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan da çeşitli değerlendirmelerinde tarihin ve Mezopotamya'nın önemine dikkat çekerek Göbekli Tepe'ye işaret ediyor. Abdullah Öcalan, Göbekli Tepe'yi yalnızca arkeolojik bir keşif olarak değil, insanlığın toplumsal örgütlenme tarihine ışık tutan bir merkez olarak değerlendiriyor.   Neolitik dönemin bir "toplumsal devrim" niteliği taşıdığını belirten Abdullah Öcalan'a göre, Mezopotamya'da ortaya çıkan ilk kolektif yaşam biçimleri insanlık tarihinin en önemli kırılmalarından birini oluşturdu.     Komünal yaşamın izlerini taşıyor   Değerlendirmelerinde sık sık "Bereketli Hilal" coğrafyasına vurgu yapan Abdullah Öcalan, Göbekli Tepe ve çevresindeki tarihsel mirasın devletçi uygarlık öncesi komünal yaşamın izlerini taşıdığını ifade ediyor. Abdullah Öcalan'a göre bu dönem, toplumun doğayla daha uyumlu, kolektif yaşam ilişkilerinin daha güçlü olduğu bir evreyi temsil ediyor.