
BM: Çocuk yaşta evlilikler ciddi bir insan hakları ihlali 

2026-06-13 17:12:28


	&nbsp;

	HABER MERKEZİ - BM İnsan Hakları Yüksek Komiserliği'nin raporuna göre, dünya genelinde her yıl yaklaşık 12 milyon çocuk 18 yaşından önce evlendiriliyor. Mevcut ilerleme hızının sürmesi halinde çocuk yaşta evliliklerin tamamen sona ermesi için yaklaşık 300 yıl gerekeceği belirtiliyor.

	&nbsp;

	Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiserliği'nin yayımladığı rapor, çocuk yaşta, evliliklerin dünya genelinde yaygınlığını koruduğunu ortaya koydu. Raporda, son yıllarda bu uygulamalarda kısmi bir gerileme yaşansa da 2030 yılına kadar çocuk yaşta evliliklerin sona erdirilmesini hedefleyen uluslararası amaçlara ulaşmanın mevcut hızla mümkün görünmediği kaydedildi.

	&nbsp;

	Rapora göre her yıl yaklaşık 12 milyon çocuk, 18 yaşından önce evlendiriliyor. Dünya genelinde ise yaklaşık 650 milyon kadın ve kız çocuğu çocuk yaşta evlilik yapmak zorunda bırakıldı. Çocuk yaşta evliliklerin en yaygın görüldüğü bölgeler arasında Güney Asya ilk sırada yer alırken, Sahra Altı Afrika ile Doğu Asya ve Pasifik ülkeleri de yüksek oranlarla dikkat çekiyor.

	&nbsp;

	'Tamamen sona ermesi 300 yıl sürebilir'

	&nbsp;

	Raporda, çocuk yaşta evlilik oranlarında kademeli bir düşüş yaşandığı ancak mevcut eğilimin devam etmesi halinde bu uygulamanın tamamen ortadan kaldırılmasının yaklaşık 300 yıl sürebileceği belirtildi.

	&nbsp;

	Çocuk yaşta evlilik, taraflardan birinin 18 yaşın altında olduğu evlilik olarak tanımlanırken; evlilik, bireylerin yasal evlilik yaşına ulaşmış olsalar dahi özgür ve bilinçli karar verebilecek olgunluğa sahip olmadan evlendirilmesini kapsıyor. Zorla evlilik ise taraflardan birinin tam ve özgür rızası olmadan ya da aile ve toplum baskısıyla gerçekleştirilen evlilikler olarak tanımlanıyor.

	&nbsp;

	Çocukların hakları ihlal ediliyor

	&nbsp;

	Raporda, çocuk yaşta evliliklerin dair sonuçlara da dikkat çekildi. Çocuk yaşta evlendirilenlerin eğitim haklarından mahrum bırakıldığı, ekonomik fırsatlara erişimlerinin kısıtlandığı ve şiddet ile cinsel saldırı risklerinin arttığı belirtildi.

	&nbsp;

	Ayrıca çocuk yaşta gebelik ve doğumun, ergen annelerde sağlık sorunları ve anne ölümleri riskini artırdığı, doğan çocukların da ciddi sağlık sorunlarıyla karşı karşıya kalabildiği ifade edildi.

	&nbsp;

	Raporda, savaşlar, çatışmalar, insani krizler ve doğal afetlerin çocuk yaşta evlilikleri artıran etkenler arasında yer aldığı vurgulandı. Bazı ailelerin ekonomik yükü hafifletmek veya çocukları korumak amacıyla evliliği çözüm olarak gördüğü, ancak bunun çocukları daha fazla hak ihlali ve cinsel saldırı riskiyle karşı karşıya bıraktığı kaydedildi.

	&nbsp;

	Yasal düzenleme çağrısı

	&nbsp;

	Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiserliği, çocuk yaşta evliliklerle mücadele için insan hakları temelli ve kapsamlı politikaların hayata geçirilmesi gerektiğini belirtti. Raporda, yoksulluk, toplumsal cinsiyet eşitsizliği ve ayrımcı toplumsal normların sorunun temel nedenleri arasında yer aldığı ifade edildi.

	&nbsp;

	Çocuklarının eğitim ve sağlık hizmetlerine erişiminin güçlendirilmesi, sosyal koruma mekanizmalarının yaygınlaştırılması ve ekonomik olarak desteklenmeleri gerektiğine dikkat çekilen raporda, kadınlar ve erkekler için istisnasız şekilde yasal evlilik yaşının 18 olarak belirlenmesi çağrısı yapıldı.

	&nbsp;

	Raporda ayrıca çocuk yaşta evliliklere izin veren yasal düzenlemelerin kaldırılması, doğum ve evlilik kayıt sistemlerinin güçlendirilmesi, kadın ve çocuklara yönelik hukuki, psikolojik ve sosyal destek sunulması gerektiği vurgulandı.

	&nbsp;

	BM İnsan Hakları Yüksek Komiserliği, çocuk yaşta evliliklerin yalnızca sosyal bir sorun değil, aynı zamanda ciddi bir insan hakları ihlali olduğunu belirterek, bu uygulamaların sona erdirilmesi için acil ve koordineli bir mücadele yürütülmesi gerektiğini kaydetti.

	&nbsp;

	&nbsp;