Van cezaevleri raporu: Anayasal haklar engelleniyor

  • 15:12 1 Ekim 2020
  • Güncel
VAN - İHD Van Şubesi, kentte bulunan cezaevlerinde tutuklu ve hükümlülerle görüşerek hazırladığı raporu kamuoyuyla paylaştı. Raporda, tutsakların haber alma özgürlüğü, yaşama hakları, kamusal bilgilere erişim hakları, sohbet-spor- aktivite hakları ve sağlık-tedavi haklarının engellendiği belirtildi. 
 
İnsan Hakları Derneği (İHD) Van Şubesi, cezaevlerinde yaşanan hak ihlallerine dair hazırladığı raporu kamuoyuyla paylaştı. Dernek binasında yapılan açıklamada basın metnini İHD yöneticisi Servet Ertak okudu. 
  
Heyet tarafından yapılan cezaevi görüşmeleri
 
Heyetlerinin hükümlü ve tutuklu olan Fırat Kırdağ, Hülya Ertaş, Ferhat Sayıner, Metin Uyar ve Botan Timur ile görüşmelerde bulundukları belirtilen açıklamada, tutsakların verdiği bilgiler şöyle sıralandı: 
 
“Koğuşlarda tutsak sayısının 14 olduğu, yatma, temizlik ve barınma konularında sıkıntılar yaşadıklarını, pandemi nedeniyle koğuşun dezenfektesinin 2-3 aydır yapılmadığını, koğuş dışına çıkarıldıklarında üst araması yapıldıktan sonra eldiven ve maskenin verildiği, revire çıkma taleplerinin yerine getirilmediğini, hastaneye sevk taleplerinin kabul edilmediğini, hastaneye sevk edilme halinde cezaevine dönüşte karantinaya alındıklarını, karantinaya alınma halinin koğuşta kalma şartlarından daha kötü olduklarını, mahpusları hastaneye sevkleri durdurmak için karantina ile tehdit edildiklerini bu sebepten dolayı hastane sevklerin yapılmadığını, revire çıkartılmadıkları, kendilerine ilaçların geç verildiklerini, mektupların geç verildiğini, aileleri tarafından kendilerine gönderilen şel-şepik (Yöresel kıyafet) fotoğrafların kendilerine teslim edilmediklerini, Harun Sivim isimli mahpusa solunum cihazı verilmediğini, Abdulbari Tenik ve Ramazan Adilbeyli adlı mahpusların kronik hasta olmalarına rağmen hastaneye sevk edilmediklerini onları karantinaya alma ile tehdit edildiklerini, gazete, dergi, kitap ihtiyaçlarının giderilmediğini, özel günlerde dahi kargo ile gelen kitaplarının teslim edilmediğini, günlük gazetenin verilmediğini, taleplerine ilişkin verilen dilekçelerin akıbetinden bilgi alamadıklarını, evrak kayıt numarası verilmediğini, sosyal ve spor aktivitelerin bireysel olarak dahi yaptırılmadığı bilgileri verildi.”
 
Açıklamanın devamında yapılan tespitler ise şöyle sıralandı: 
 
*Cezaevi yönetiminin genel olarak mahpuslara yönelik baskı, zorlama tarzında(salgın hastalık döneminde koğuş dışına çıkarılan mahpusun üst aramasının yapılması, sosyal mesafe kurulanın ihlal edildiği, cezaevi kampüs alanında çıkarılmamasına rağmen tedavi hakkını kullanmak isteyen mahpusun 15 günlük karantina sürecine maruz bırakılması ve şartların çok zor olması, mahpus karantinaya girmemek için tedavi hakkından feragat ettiği vb.) bir yaklaşımlarının bulunduğu tespit edilmiştir.
 
*Mahpusların cezaevi yönetimi tarafından salgın hastalık önlem ve tedbirlerine aykırı yöntemlere maruz kaldığı( dezenfektan, ıslak mendilin maske ve eldivenin satın alma ile ulaşamadıkları, 3-4 gün aynı maske ve eldivenleri kullanmak zorunda kaldıklarını, temizlik malzemelerinin sınırlı ve yetersiz temin edilebilmesi, Kürtçe yayımlanan kitaplardan mahrum bırakıldığı, yaklaşık 4 yıldır mahpusları kategorize(bombacı vb. statülere ayırdıkları) edildiği vb) tespit edilmiştir.
 
*Herhangi bir gerekçe gösterilmeden ve yasaklanmayan, mahpusların talep ettiği veya kargo ile gelen gazete, dergiler kitap vs. idare tarafından ya hiç verilmiyor ya da geç veriliyor. Haber alma özgürlüğü ve kamusal bilgilere erişim hakları engelleniyor.”
 
Heyetin yaptığı ziyaretlerde raporladıkları hak ihlalleri şöyle aktarıldı: 
 
“*OHAL ile birlikte ve OHAL’in kaldırılmış olmasına rağmen Türkiye Cumhuriyeti’nin de taraf olduğu Uluslararası İnsan Hakları sözleşmeleri, Anayasada ve kanunlarımızda tanımlanan hakların uygulanması mahpuslarında fiili olarak askıya alınmıştır. Bu durum mahpuslar, mahpus yakınlarını ve biz insan hakları savunucularını kaygılandırmaktadır.
 
* Van T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu, Van Yüksek Güvenlikli Kapalı Ceza İnfaz Kurumu ve Van F Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumlarında mahpusların anayasal haklarından haber alma özgürlüğü, yaşama hakları, kamusal bilgilere erişim hakları, sohbet-spor- aktivite hakları, sağlık-tedavi hakları engelleniyor.
 
*Heyetimiz Van T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu, Van Yüksek Güvenlikli Kapalı Ceza İnfaz Kurumu ve Van F Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumlarındaki fiziki koşullar ve söz konusu hak ihlallerinin engellenmesi hakkında etkili başvuruların ve görüşmelerin yapılması gerektiğini tespit etmiştir.”