VAN - İHD Van Şubesi’nin açıkladığı 9 aylık rapora göre Van’da 9 ayda bin 721 hak ihlali yaşandı.

 

İnsan Hakları Derneği (İHD) Van Şubesi, şube binasında yaptığı basın açıklamasıyla Van'da son 9 ayda yaşanan hak ihlallerine ilişkin raporunu paylaştı. Raporu İHD Merkez Yönetim Kurulu (MYK) üyesi Kasım Kalkan okudu.

 

‘Kadına yönelik şiddet artı’

 

İktidarın yanlış politikalarından kaynaklı hak ihlallerinin kurumsallaştığı belirtilen açıklamada, kadına yönelik şiddetin artığına dikkat çekildi. Açıklamada,  “Geçtiğimiz aylarda üst üste gelişen kayyum atamaları hız kesmeden, aynı şekilde devam etmiştir. OHAL yasaları ile uzun süredir yönetilen ulusal siyaset, yerel yönetim politikalarının vazgeçilmez mercii olmuştur. Bin 548 gündür ilimizde ısrarla devam ettirilen eylem ve etkinlik yasakları, yaşanan hak ihlallerinin kamuoyuyla paylaşılmasının önünde ciddi bir engel oluşturmakla birlikte, düşünce ve ifade özgürlüğünün kısıtlanmasıdır. Devam eden yasaklar, keyfi, siyasal iktidar için lehte bir karar olduğunu, siyasal iktidara bağlı çalışma yürüten kurumlara verilen imtiyazlar olduğunu görmekteyiz. Böylelikle halkların özgür iradeleri ile seçilmiş milletvekilleri hakkında soruşturmaların başlatılması ve fezlekelerin hazırlanması düşünce ve ifade özgürlüğüne yönelik ağır hak ihlallerini açığa çıkarmış, halklar nezdinde de demokratik değerlere yönelik tahribatı artırmıştır” denildi.

 

‘Cezaevinde gelen mektuplar hak ihlallerini gözler önüne seriyor’

 

Cezaevinden gelen mektupların pandemi sürecinde yaşanan hak ihlallerini gözler önüne serdiği kaydedilen açıklamada, “14 Eylül Van F tipi kapalı cezaevinde başlatılan 10 ‘ar kişilik dönüşümlü açlık grevi 33’üncü gününe girdi. Bize gelen başvurularda, tecrit ve izolasyon, aile görüşlerindeki kısıtlamalar, haberleşme, hastane ve revire çıkarılmama, kimi gazete ve gönderilen kitapların kısıtlanması vb. uygulamaların hiçbir insan hakları anlayışı ve insancıl hukuk anlayışı ile bağdaşmadığını belirtmek istiyoruz” ifadeleri kullanıldı.

 

‘Mesleği itibarsızlaştırmaya dönüktür’

 

Van'da 6 Ekim günü 4 gazetecinin gözaltına alındıktan sonra tutuklanması ile topluma haber ulaştırmanın engellenerek, halkın habere erişim hakkının ihlal edildiği dile getirilen açıklamada, “Gazetecilere, gazetecilik mesleğine karşı gerçekleşen bu engellemeler, anayasal hakların göz ardı edilmesi ve meslek itibarının zedelenmesi anlamına geldiğini belirtmek istiyoruz” diye belirtildi.

 

‘İnsani ve vicdani bir tutum geliştirilmesidir’

 

Bölgede mülteci sorunun devam ettiği vurgulanan açıklamada, şöyle denildi: “Derneğimize yapılan başvurular ve mültecilerin, geri gönderme merkezlerinden bizleri arayarak yaşadıkları ‘geri gönderilme’ korkusu ve endişeleri bir an önce giderilmelidir. Son 9 ayda 75 göçmen hayatını kaybetmiş, 41 göçmen ise savaş ve zulümden kaçış süreçlerinde ne yazık ki yararlanmışlardır. Bununla birlikte 892 göçmen de bu süreçlerden ‘düzensiz göç’ sebeplerinden ötürü alıkonulmuştur. Bu konuda da insani ve vicdani bir tutum geliştirilmesi gerektiğini belirtmek istiyoruz.”

 

Van’da son 9 ayda toplam bin 721 hak ihlali yaşandığı belirtilen açıklamada, bu ihlaller şöyle sıralandı:

 

“* Polis ve jandarma tarafından 2 kişi yaralandı, 1 kişi yaşamını yitirdi.

 

* 75 sığınmacı ve göçmen yaşamını yitirdi 41 kişi yaralandı.

 

* Yaşanan silahlı çatışmalarda 4 güvenlik görevlisi yaralandı, 20 örgüt militanı yaşamını yitirdi. 2 sivil yaşamını yitirdi, 8 kişi de yaralandı.

 

* Sınır hatlarında 8 kişi yaşamını yitirdi, 3 kişi yaralandı.

 

* 5 kadın şüpheli şekilde yaşamını yitirdi.

 

* 3 kadın aile içi şiddete maruz bırakıldı.

 

* 11 kadın toplum şiddetine maruz kaldı. 

 

* 6 erkek intihar etti.

 

* Toplumsal alanda çocuk yaşamını yitirdi, 2 çocuk tecavüze, 5 çocuk ise tacize maruz bırakıldı.

 

* 8 kişiye ajanlık dayatıldı.

 

* 231 kişi gözaltına alındı.

 

* 45 kişi tutuklandı.

 

* 187 eve baskın yapıldı.

 

* 892 sığınmacı ve göçmen gözaltına alındı.

 

* 23 kişiye düşüncelerinden kaynaklı soruşturma açıldı.

 

* Baskına veya saldırıya uğrayan siyasi parti, sendika, dernek, kültür kurumu engellenen gösteri ve yürüyüş sayısı ise 1.”

 

Cezaevlerinde yaşanan hak ihlalleri ise şöyle:

 

“* 1 sevk uygulaması yaşandı.

 

* 98 sağlık hakkı ihlali yaşandı

 

* 2 tecrit ve izolasyon yaşandı.

 

* 26 kişi iş kazalarında yaşamını yitirdi, 7 kişi yaralandı.”