ANKARA - İHD'nin İç Anadolu cezaevlerine ilişkin 3 aylık raporuna göre, 13 tutsak yaşamını yitirirken, cezaevlerinde hala bin 605 hasta tutsak var. Raporda, tecride karşı devam eden açlık grevlerine dikkat çekilerek, cezaevlerine bağımsız sağlık kurumlarının gönderilmesi istendi. 

 

İnsan Hakları Derneği (İHD) Ankara Şubesi Hapishaneler Komisyonu, "İç Anadolu Bölge Hapishaneleri 3 Aylık Hak İhlal Raporu"nu açıkladı. İHD Ankara Şube’sinde yapılan basın toplantısında açıklamayı İHD’li avukat Ömer Faruk Yazmacı yaptı. Rapor, İHD’ye gelen başvurular, avukatların cezaevlerinde yaptıkları ziyaretler, tutsakların yazdıkları mektuplar ve tutsak ailelerinin görüşmelerinde aktarılan bilgilerle derlendi. 

 

Kamu kurumlarına başvurular yapıldı

 

Ocak, Şubat, Mart aylarında İç Anadolu Bölge Cezaevlerinde başvuru alındığının belirtildiği raporda, komisyona yapılan başvurularla ilgili olarak hak ihlallerinin ortadan kaldırılması için ilgili kamu kurumlarına gerekli başvuruların yapıldığı ifade edildi. Raporda, PKK Lideri Abdullah Öcalan üzerindeki tecridin kaldırılması ve cezaevi koşullarının düzeltilmesi talebiyle tutsakların 27 Kasım’da başlattıkları süresiz-dönüşümlü açlık grevi eylemleri de hatırlatıldı. 

 

3 ayda 13 tutsak yaşamını yitirdi

 

Raporda, 2021 yılının ilk 3 ayında 13 tutsağın yaşamını yitirdiği bilgisi yer aldı. Raporda, “2 tutuklu ağır hastalıkları nedeniyle yaşamını yitirdi. 1 ağır hasta tutuklu tahliye edildikten kısa süre sonra hastanede yaşamını yitirdi. 1’i çocuk olmak üzere 5 tutuklu intihar ederek yaşamını yitirdiği iddia edildi. 4 tutuklu Kovid-19 nedeniyle yaşamını yitirdi.  Yüzde 93 engelli olan 1 tutuklu şüpheli şekilde yaşamını yitirdi" ifadeleri yer aldı.

 

Bin 605 hasta tutsak var

 

Tutsakların kalabalık koğuşlarda hijyenik koşulların göz ardı edilerek yaşamak zorunda kaldıklarına dikkat çekilen raporda, cezaevlerinde 604’ü ağır olmak üzere en az bin 605 hasta tutsağın bulunduğu kaydedildi. Raporda, İç Anadolu cezaevlerinde ise 46’sı kadın olmak üzere en az 284 hasta tutsağın bulunduğu ve bunların 98’inin ağır hasta tutsak olduğu belirtildi.

 

17 tutsak işkenceye uğradı

 

İç Anadolu Bölgesinde bulunan cezaevlerinde en az 17 tutsağın işkence ve kötü muameleye maruz kaldığı belirtilen raporda, “Adalet Bakanlığı’nın bu konudaki verileri paylaşmaması, hapishanelerle haberleşmenin sürekli olarak engellenmesi, haberleşmenin sıkı bir biçimde denetlenmesi, özellikle taşra hapishanelerinden haber alma konusunda yaşanan güçlükler, adli mahpusların yaşadıklarını basına, yetkili makamlara ve insan hakları örgütlerine (çoğunlukla) iletmemesi nedeniyle işkence ve kötü muameleye maruz kalan mahpus sayısının belirtilen sayının çok üzerinde olduğunu ortaya çıkarmaktadır. Cezaevlerindeki hak talepleri ya da ihlallere karşı verilen tepkilere, tutanak tutarak ya da disiplin soruşturması ile karşılık veriyor” ifadesi yer aldı.

 

Tutsakların iletişim haklarını kullanmalarının engellendiği kaydedilen raporda, Kürtçe mektupların “tercüman yok” denilerek geri gönderildiği belirtildi.

 

Raporda, hak ihlallerinin bir an önce durdurulması için şu öneriler sıralandı:

 

“*Hapishanelere bağımsız sağlık kurumlarının girmesine ve inceleme yapmasına izin verilmelidir.

 

*Hapishanelerin denetiminde başta meslek kuruluşları ve insan hakları örgütleri olmak üzere ilgili kuruluşların yer alacakları şekilde yasal düzenlemeler yapılmalıdır.

 

*Ailelerinden uzakta olan mahpusların, maddi koşullar ve hastalıklar nedeniyle gelemeyen ailelerine yakın cezaevlerine nakil talepleri kabul edilmelidir.

 

*Cezaevlerinde meydana gelen intihar vakalarının önüne geçmek için mahpusları ruh ve bedensel bütünlüklerine yönelik tehditler ortadan kaldırılmalı, insan onuruna yaraşır uygulamalar geliştirilmelidir. Gerekli önlemi almayan ve etkisi olan kişiler varsa etkin soruşturmalar yapılmalı ve yaptırımlar uygulanmalıdır.

 

*Cezaevlerindeki sağlık personeli sayısı arttırılmalıdır. Hastaların havasız, kışın soğuk, yazın sıcak ringler ile hastaneye sevk edilmesi, hastane önlerinde ringler içerisinde saatlerce bekletilmesi uygulamalarına son verilmelidir. Ağır hastaların ring araçları ile değil ambulansla hastanelere sevki sağlanmalıdır. Tek kişilik ring aracı tamamen kaldırılmalıdır.”