ANKARA - Uzun bir süredir gündemde olan cezaevinde görüntülü arama uygulaması pilot bölge olarak seçilen cezaevlerinde uygulanmaya başladı. Seçilen pilot bölgelerden biri olan Diyarbakır Kadın Kapalı Cezaevi’nde tutulan Özlem Seyhan, “Kabinin amaçladığı koğuşlarda tutsakları tamamıyla tecrit etme, izolasyonu artırmadır. Koğuşlarımızda kamera var, 24 saat izleniyoruz zaten” dedi.

 

Cezaevlerinde yaşanan hak ihlallerine her gün bir yenisi eklenirken, uzun bir süredir gündemde olan “görüntülü arama uygulaması” pilot bölge olarak seçilen cezaevlerinde uygulanmaya başladı. Diyarbakır Kadın Kapalı Cezaevi de uygulamanın faaliyete geçmesi için seçilen pilot bölgelerden biri. Diyarbakır Kadın Kapalı Cezaevi’nde tutulan Özlem Seyhan, maruz kaldıkları hak ihlalleri ve bu uygulamaya ilişkin mektup kaleme aldı. 

 

‘Amaç izolasyonu artırmadır’

 

Adalet Bakanlığı’nın görüntülü konuşma projesinin, uzun zamandır konuşulduğunu hatırlatan Özlem, bu uygulamanın faaliyete girmesi için Diyarbakır Kadın Kapalı Cezaevi’nin seçilen pilot yerlerden biri olduğunu belirtti. Özlem, “Geçen hafta koğuşlarımıza bu sistemin (görüntülü konuşma) kocaman bir kabini yerleştirildi, monte edildi. Tüm itirazlarımıza rağmen ‘Bakanlık talimatıdır’ denildi ve koğuşlara konuldu. Bu sistemin sadece görüntülü konuşma için olmadığını, birçok işleve sahip olduğunu, örneğin faks yazma, dilekçe yazımı, kantin alış-verişi, e-doktor (revir), sayım alma, sesli telefon etme vs. gibi birçok şeyi öğrendik. Kabinin amaçladığı, koğuşlarda tutsakları tamamıyla tecrit etme, izolasyonu artırmadır. Koğuştan dışarıya çıkma, yani alt tarafı koridora, revire, farklı ihtiyaçlar için çıkma ortadan kaldırılıyor” ifadelerini kullandı.

 

‘Aylık 150 TL telefon faturası’

 

Bu uygulamanın beraberinde getirdiği sorunlara dikkat çeken Özlem, “Diğer bir yönü sesli telefon kullanımı için de epey sorunlu bizle için. Sadece bir cep telefon numarası kaydediliyor. Diğer iki telefon hattı ise ‘sabit hatlar olmalı’ diye tasarlanmış. Sabit hatların dışarıda kullanım oranı ortada.  Yine birçok tutsak 3 telefon nosu kullanma hakkına yasaca sahip. Telefon, kartlı kullanımı olmadığından epey külfetli de oluyor. 10 dakika konuşma 5,5 liraya. Aylık bu sistemin kullanımı faturası aylık kişi başına 150 TL’yi buluyor. Uygulamanın bir dayatma olduğu ortada. Açıkçası faaliyete girdikçe sonuçların artacağı görülüyor” diye belirti.

 

‘Giderek tüm cezaevlerine kurulacak sistem’

 

Kaldığı cezaevinin T-tipi olduğunu ifade eden Özlem, fiziki yapısının epey küçük olduğunu ve 16 kişilik koğuşlardan oluştuğunu kaydetti. Görüntülü görüşme kabininin alt katta bulunan ortak alana yerleştirildiğini sözlerine ekleyen Özlem, “Yemek yiyeceğimiz alan kalmadı. Koğuşun içinde hareket etmek zorlaştı, birbirimize çarpar olduk. Giderek tüm cezaevlerine kurulacak sistem. Cezaevi idaresi ile yaptığımız hiçbir görüşmeden sonuç alamıyoruz. ‘Sistem merkezidir’ deniliyor. Başta bakanlık olmak üzere ilgili birçok kuruma yazmamıza rağmen sonuç alamıyoruz. Zindan iyice yaşanılmaz kılınıyor. Sanırım pandemi dönemi için getirilen birçok kısıtlama kalıcı olacak. Tüm uygulamalar bunu gösteriyor. Kabin sistemi hiçbir şekilde tutsaklar tarafından kabul edilmeyecek” dedi.

 

‘24 saat izleniyoruz’

 

Pandemi gerekçesiyle 2 yıldır açık görüşlerin yapılmadığını belirten Özlem, son yapılan görüşmenin süresinin ise yarım saat olduğunu dile getirdi. Özlem şunları kaydetti: “Görüşçülerle, ailelerle selamlaşma hal-hatır sorana kadar süre bitti. Görüşçülerimize çok detaylı ince arama yapılmış. Yetmedi bizlere ‘ayakkabı çıkarılıp silkelenecek’ denildi. Rencide edici, onur kırıcı ne kadar uygulama varsa devreye konulmuş gibi. Bu dayatmayı kabul etmedik. Koğuşlarımızda kamera var, 24 saat izleniyoruz zaten. Ayakkabı çıkarılmazsa görüşe çıkamıyoruz. Ailelerin dışarıdaki ısrarı sonucu çıktık görüşe. Anlayacağınız ileride zorlayacak hususlar. Yaklaşık bir ay önce İnfaz Yönetmeliği yenilendi. Yönetmelikte çıplak aramaya ilişkin, ‘çıplak’ ibaresi değişse de birçok yeni uygulama kararı var. Peyderpey karşımıza çıkacak hepsi. Bir güne yeni bir şeyle uyanıyoruz. Bakalım bizi daha neler bekliyor.”