Şehriban Aslan

 

DİYARBAKIR - Diyarbakır Barosu Dil Komisyonu Başkanı avukat Elif Birikili, Kürtçe seçmeli derslerde okul yönetiminin çıkardığı ve ya çıkaracağı engellere karşı ailelere “barolara başvurun” çağrısında bulundu.

 

Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı okullarda 2022-2023 eğitim ve öğretim yılında okutulacak seçmeli ders tercih süresi 3 Ocak’ta başladı. Kürtçenin Kurmancî ve Kirmanckî lehçelerinin yer aldığı dersler hakkında öğrencilerin tercih ettikleri dersi 21 Ocak’a kadar okul müdürlüklerine bildirmesi gerekiyor. Kürtçe dersleri seçmek yasal bir hak olmasına rağmen, bazı il ve ilçelerde okul idarelerinin aileleri bilgilendirmeden Kürtçe dersleri formdan çıkardığı görüldü. Bundan kaynaklı velilerin seçilecek dersler içerisinde Kürtçe’nin olduğundan haberdar olmadığı kaydedildi. 

 

‘Anadil temel bir hak ve kriterdir’

 

Diyarbakır Barosu Dil Komisyonu Başkanı avukat Elif Birikili de anadilin önemine ve Kürtçe seçmeli derse ilişkin çıkarılan engellere dair konuştu. Siyasi ve toplumsal açıdan dilin varoluşsal anlamın göstergesi olduğunu söyleyen Elif, insanların bir dille doğduğunu ve bu dilin kişiyi tamamladığını belirtti. Elif, “Anayasa ve uluslararası anlaşmalarda anadilde konuşmak bir haktır. Çünkü yaşamda ve toplumda insanlar kendilerini bu dille tanımlıyor. Bu açıdan bana göre dil yaşamda kendini ifade etme açısından bakıldığında temel bir kriterdir” dedi. 

 

‘Anadilde eğitim görmek anlam düzeyini geliştiriyor’

 

Elif, Kürt Dil Platformu ile Kürt Dil Hareketi'nin yanı sıra pek çok akademisyen, aydın, yazar ve milletvekili tarafından dijital medya üzerinden “Anadiline ilgisiz kalma” şiarıyla Kürtçe seçmeli dersin tercih edilmesi için başlatılan kampanyaya değindi. Elif, çocukların kendi dillerinde eğitim görmesi gerektiğini, bunun hem sosyal hem de fen bilimleri derslerinin anlam düzeyinde daha gelişkin olduğuna dikkat çekti. 

 

‘Mezun veren bölümden öğretmen ataması yok’

 

Mardin, Van, Bingöl ve Muş’ta bulunan üniversitelerde Kürt Dil Bölümleri’nin açıldığını kaydeden Elif, “Bu üniversitelerde eğitim verilip, öğrenci mezun ediliyor. Bu kadar üniversite de onlarca öğrenci mezun edilirken son 6 yılda sadece 61 öğretmenin ataması yapıldı. Örneğin okullardaki yönetmeliğe göre 10 kişi dersi seçerse sınıf açılabilecek. Öğretmenlerin sayısal yetersizliği olduğundan öğrencileri ciddi anlamda etkileyen bir durum oluyor. Tüm bunlara bakıldığında yüz yıllardır Kürt diline karşı yürütülen politikaların bir sonucu olduğunu görebiliyoruz. Devlet, ‘evet, bu dersi seçme hakkınız var’ diyor ama sonuca bakıldığında olumsuz çıkıyor. Aslında yapılması gereken şey öğretmenlerin eksikliği gerekçesiyle yapılmıyor” şeklinde konuştu. 

 

‘Aileler çocukları için bu dersi seçmeli’

 

Elif son olarak ise şu ifadelere yer verdi: “Türkiye’de, Eylül 2012’de yayımlanan yönetmenlikle, yabancı dil kontenjanında yaşayan dil ve lehçe adı altında Kürtçe seçmeli dersi Milli Eğitim Bakanlığı’nın müfredatına girdi. Müfredat, 12 yıllık mecburi Türkçe eğitiminin 5, 6, 7 ve 8’inci sınıflarında, öğrencilerin bir sınıf ya da yeterli grup oluşturacak sayıya ulaşması halinde haftada 2 saat Kürtçe ders alınabileceği yönündeydi. Fakat bu sonradan uygulanmadı. Hatta şu anki sürece bakıldığında okullarda yöneticiler ya ailelere formları eksik gönderiyor ya da kendi inisiyatiflerine göre ders seçiyor. Bu sorunla karşılaşan ailelerden şunu istiyoruz; Herhangi bir sorunda baroya ulaşsınlar. Bizler bu hukuki süreci takip edeceğiz. Ve mücadelemizi birlikte sürdüreceğiz. Öte yandan ders seçmelerin son başvuru tarihi 21 Ocak’tır. Kürtçe sınıfların açılması için aileler üzerlerine düşeni yapıp çocukları için bu dersleri seçmeliler.”