Dilan Babat 

 

ANKARA - Bünyan T Tipi Kapalı Cezaevi’nde ayakta sayımı kabul etmeyen tutsaklardan Fetullah Hazar’ın gördüğü işkence nedeniyle bağırsaklarının dışarıya çıktığı,15 tutsağa işkence yapan gardiyanların “Devlet biziz. Burası Kayseri, hiçbir yere benzemez. Sizi burada öldüreceğiz” diye tehditlerde bulunduğu belirtildi. 

 

Cezaevlerinde tutsaklara dönük ihlaller sistematik bir şekilde uygulanırken son bir haftadır birçok cezaevinden işkence ve ihlal haberi geldi. Geçtiğimiz günlerde Halkların Demokratik Partisi (HDP) Grup Başkanvekili Meral Danış Beştaş, dijital medya hesabından, Kayseri T Tipi Kapalı Cezaevi’nden ayakta sayımı kabul etmeyen tutsakların darp edildiğini ve yaralıların olduğunu duyurmuş, Bakanlığa ise acilen açıklama yapması noktasında çağrıda bulunmuştu.

 

Yaşanan işkence ve ihlallerin ardından Özgürlük için Hukukçular Derneği (ÖHD) Mersin Şubesi, Çukurova Tutuklu ve Hükümlü Aileleri ile Yardımlaşma Derneği ve İnsan Hakları Derneği (İHD) Mersin Şubesi, 4 Şubat’ta Bünyan 1 Nolu T Tipi Kapalı Cezaevi’nde işkenceye maruz kalan tutsaklar Sami Geylan, Ferhat Önder, Şaban Kaygusuz, Emrah Kına, Ali Saday ve Fetullah Hazar ile görüşme gerçekleştirdi.

 

 Ayakta sayım dayatması

 

Tutsak Sami Geylan ve Ferhat Önder ile yapılan görüşmede, tutsaklar avukatlara, 29 Aralık 2021 tarihinde Mahir Can Ada ve Bülent Öztürk ile Bünyan 2 Nolu T Tipi Cezaevi’nden Bünyan 1 Nolu T Tipi Cezaevi’ne sürgün edildiklerini aktarırken, Mahir ve Bülent isimli tutsakların 10 gün boyunca karantinada tutulduklarını ve burada ayakta sayım dayatıldığını kaydetti. Tutsakların karantina süreleri bittikten sonra A-28 numaralı, içerisinde kamera olan odaya alındıklarını ve burada da ayakta sayım dayatmasını kabul etmeyen tutsakların zorla ayağa kaldırıldığını söyleyen tutsaklar, Mahir Can Ada ve Bülent Öztürk’ün dayatmaya karşı, “İnsanlık onuru işkenceyi yenecek” diye slogan attığını belirtti. Gardiyanların tutsakların sayılarının 5’i bulması haline ayakta sayıma devam edeceklerinin söylendiğini aktaran tutsaklar, 7 Ocak’ta Mahir Can Ada ve Bülent Öztürk’ün A-7 odasına alındıklarını burada da sabah ve akşam olmak üzere günde iki kere ayakta sayım dayatıldığını ifade etti.

 

 Ayakta sayımı kabul etmeme disiplin gerekçesi

 

19 Ocak tarihinde gardiyanların tutsaklara yeniden ayakta sayım dayattığını ve tutsakların slogan atmamalarına rağmen gardiyanların tutsakları “slogan attığı gerekçesiyle” darp ettiğini aktaran tutsaklar,  20 Ocak’ta tutsakların gardiyanlar tarafından zorla havalandırmaya çıkarıldığını ve işkence nedeniyle yaralanan tutsakların olduğu bilgisini paylaştı. Sayımdan sonra Mahir Can Ada ve Bülent Öztürk’ün A-21 odasına götürüldüğünü belirten tutsaklar, Mahir ve Bülent’in yeniden ayakta sayımı kabul etmedikleri için darp edildiğini, haklarında 2 defa disiplin soruşturması açıldığını kaydetti. Mahir ve Bülent hakkında “gereksiz slogan atma” ve “ayakta sayımı kabul etmeme” gerekçesiyle 50’den fazla disiplin soruşturması başlatıldığı da vurgulandı.

 

Heyetlerin cezaevi ile görüşme talebi

 

Cezaevi ikinci müdürünün tutsak Sami Geylan’a hakaret ettiğini belirten tutsaklar, 27 Ocak tarihinde Adalet Bakanlığı’na dilekçe yazdıklarını ancak kendilerine evrak çıkış numarası verilmediğini ifade etti.  Dilekçenin işleme konulmamasından endişe eden tutsaklar verdikleri dilekçeleri kameraya gösterdikten sonra gardiyanlara teslim ettiklerine işaret etti. Tutsaklar avukatlarla yaptıkları görüşmede ise, yaşanan hak ihlallerinin son bulması için milletvekillerinden oluşan bir heyetin cezaevi idaresi ve Adalet Bakanlığı ile görüşme gerçekleştirmesini, avukat görüşmelerinin daha sık yapılmasını talep etti.

 

4 tutsağa yönelik ölüm tehditleri

 

Tutsak Şaban Kaygusuz ise yapılan görüşmede,  bir ay önce 4 tutsağın 2 Nolu T Tipi’nden 1 Nolu T Tipi’ne sürgün edildiğini, burada ise 4 tutsağın ayakta sayımı kabul etmedikleri için gardiyanlar tarafından işkence ve kötü muameleye maruz kaldığını aktardı. Gardiyanların 4 tutsağı “ölümle” tehdit ettiğini ve bu durumun her gün tekrarlandığını ifade eden tutsak, Veysel Zengin isimli tutsağın gardiyanların işkencesinden kaynaklı başından darbe aldığını ve titreme nöbetleri geçirdiğini belirtti. Gardiyanların tutsaklara, “Ne mutlu Türküm diyene” şeklinde slogan atmaları için işkence ettiğini, tutsakların bu durumu kabul etmedikleri için suç duyurusunda bulunduğunu söyleyen Şaban,  tutsakların suç duyurularının ardından gardiyanların şiddetin dozunu arttırdığını ve “Devlet biziz. Burası Kayseri, hiçbir yere benzemez. Ssizi burada öldüreceğiz” diyerek ölümle tehdit ettiklerini aktardı.

 

Kamera olmayan yerlerde ağır işkence

 

Gardiyanların işkenceyi kamera önünde gerçekleştirdiklerini dile getiren tutsak, işkenceye kurum müdürünün de katıldığını belirtti. Kamerasız yerlerde şiddetin dozunun arttığını belirten tutsak, saldırıların öldürmeye dönük olduğunu, tutsakların işkenceden kaynaklı yaralı olduğunu, revir tarafından kendilerine darp raporu verilmediğini kaydetti. Tutsak Şaban Kaygusuz da 4 tutsak hakkında 50’den fazla disiplin soruşturmaların açıldığını aktardı.

 

Soruşturmaların akıbeti bilinmiyor

 

Yine aynı cezaevinde bulunan tutsak Emrah Kına yapılan görüşmede, 7 Ocak tarihinde hastaneden döndükleri esnada cezaevi girişinde X-ray cihazının önünde gardiyanlar tarafından yerde sürüklendiğini, uğradığı hak ihlalleri nedeniyle suç duyurusunda bulunduğunu ve SEGBİS ile ifadesinin alındığını paylaştı. Soruşturmanın akıbetini bilmediğini belirten Emrah, 4 Şubat tarihinde ise sabah sayımında tutsak Veysel Zengin’in başına, sırtına darbe aldığını ve dudağının patladığını söyledi. Veysel Zengin’in aldığı darbeler sonucunda kusmaya başladığını ve sağlık durumunun iyi olmadığını dile getiren tutsak, 4 Ocak tarihindeki sabah sayımında, kamera önünde ismini bilmediği fakat görmesi durumunda teşhis edebileceği bir gardiyan tarafından kafasına yumruk atıldığına dikkat çekti. Tutsak Emrah, işkenceye maruz kalmalarına rağmen, haklarında 50’den fazla disiplin soruşturması başlatıldığını ifade etti.

 

İşkence nedeniyle tutsağın bağırsakları dışarı çıktı

 

Ali Saday ve Fetullah Hazar ile yapılan görüşmelerde ise tutsaklar, diğer tutsaklar ile aynı işkence ve kötü muamelelere maruz kaldıklarını aktardı. Tutsaklar, Emrah Kına’nın işkence neticesinde ağır yaralandığını, Fetullah Hazar’ın kasık fıtığının olduğunu ve işkence sırasında aldığı darbeler nedeniyle kasığının yırtıldığını ve bağırsakların dışarı çıktığını dile getirdi. İşkenceye karışan 15 gardiyan olduğu bilgisini veren tutsaklar, son bir ay içerisinde 50’den fazla disiplin soruşturması açıldığını belirtti.

 

Cezaevi görüşmelerinde yer alan Özgürlük İçin Hukukçular Derneği (ÖHD) avukatlarından Abdülcelil Akın, yaptıkları görüşmelere ilişkin konuştu.

 

Gardiyanlardan avukatlara: Defolun gidin buradan

 

Heyet olarak başvurular üzerine cezaevinde görüşmeler gerçekleştirdiklerini söyleyen Abdülcelil, görüştükleri günün sabahında tutsaklara dönük ayakta sayım dayatmasının yeniden yapıldığını ve tutsakların bu durumu kabul etmediğini vurguladı. Abdülcelil, bunun üzerine gardiyanların tutsak Veysel Zengin’in kafasına vurduğunu söyledi. Abdülcelil, sözlerine şöyle devam etti: “Veysel Zengin kafasına aldığı darbeyle sağlık sorunları yaşıyor. Yataktan şu an çıkamıyor ve hastaneye sevki yapılmıyor. Fetullah Hazar’ın da kasık fıtığı var, aldığı darbenin etkisiyle kasık fıtığı patlıyor ve bağırsakları dışarıda. Kendisi de hastaneye sevk başvurusu yapmasına rağmen hastane sevki yapılmıyor. Cezaevinde 15 kişi var, 15 kişinin maruz kaldığı işkence ve kötü muameleyi ilgili idare ile görüşmek istedik, idare bizimle görüşmek istemedi. Cezaevi savcısı ve müdürün cezaevinde olmadığını söylediler. Bekledik gelmelerini ama bizimle yeniden görüşmediler. Orada bulunan siviller bir müddet sonra cezaevi müdürünün bizimle görüşmek istemediğini belirtti.”

 

Abdülcelil, görüşmenin reddedilmesi üzerine gardiyanların kendilerine “Defolun gidin” şeklinde hakaretlerde bulunduğunu paylaştı.

 

‘Suç duyurularında bulunacağız’

 

Bu konuda diğer kurumları bilgilendirdiklerini ve Halkların Demokratik Partisi (HDP) milletvekillerine de durumu aktardıklarını söyleyen Abdülcelil, heyet oluşturarak cezaevi ile görüşmeye gideceklerini ifade etti. Abdülcelil, “Pazartesi günü İHD, ÖHD ve TUHAY-DER olarak bir basın açıklaması yapacağız. İşkence ve kötü muameleye ilişkin şikâyet dilekçelerimizle suç duyurusunda bulunacağız. Mersin Barosu İnsan Hakları Merkezi ve Kayseri Barosu İnsan Hakları Merkezi’ne başvurularımızı yapacağız. Meclis İnsan Hakları İnceleme Komisyonu’na bu durumları aktaracağız” dedi.