Gülistan Azak

 

MALATYA - Malatya'da pembeye boyanıp papatyalarla 'süslenen' kadınlara özel trambüs uygulaması kadınların yoğun tepkisine rağmen seferlerine devam ediyor. Malatyalı kadınlar ise bu uygulamanın taciz failli erkekleri değil, kadınları tecrit etmeyi amaçlayan bir anlayışın ürünü olduğuna dikkat çekti. 

 

İlk kez 2012 yılında Saadet Partisi İstanbul İl Kadın Kolları'nın yürüttüğü 'kadınlara özel pembe otobüs' kampanyası ile gündeme gelen uygulama, tepkiler üzerine hayata geçirilemese de 2015 yılının Mart ayında Urfa'da başlatılmıştı. Benzer bir uygulama hemen ardından ‘pembe taksi’ adı altında Sivas’ta hayata geçirilmek istendi. Bursalı kadınlar ‘pembe vagonlara’ hapsedilmek istenirken AKP'li Malatya Büyükşehir Belediyesi pembe trambüs uygulamasını devreye soktu. Geçen günlerde İstanbul Büyükşehir Belediyesi Beyazmasa resmi twitter hesabı da  kadınlara özel “Pozitifbüs” uygulamasını devreye koyacağının sinyalini verdi. Tacizin önlemesi için kalıcı adımlar atmak yerine toplu taşıma araçlarının rengini değiştirmeyi tercih eden ve kadını toplumsal alandan soyutlayan bu uygulamalara Türkiye’nin dört bir yanından kadınlar tepki gösterdi. Malatya’da sefer yapmaya devam eden ‘pembe trambüsler’ ise kadınlar tarafından tercih edilmiyor. Malatyalı kadınlar toplu taşıma araçlarının rengini değiştirerek tacizin önüne geçeceğine inanan belediyecilik anlayışını eleştiriyor. 

 

İnönü Üniversitesi'nde okuyan kadın öğrencileri tacizden korumak için sefere başlatıldığı öne sürülen pembe trambüsler günde 8 saat sefer yapıyor. Yaklaşık 4 aydır faaliyette olan pembe trambüsleri İnönü Üniversitesi’nde okuyan kadın öğrencilere sorduk. 

 

'Kadınları toplumsal  'tehdit' olarak görmektir'

 

İlahiyat öğrencisi Kübra Pekdemir (20), konuya ilişkin olarak, "Hepimiz çok iyi biliyoruz ki toplu taşımada tacizin kıyafetle, yaşla, makyajla hiçbir ilgisi yok. AKP'li belediyeler tarafından toplu taşıma, kadınları kamusal yaşamdan tecrit etme operasyonunun bir aracı haline getirildi" dedi.

 

Kübra, geçtiğimiz günlerde Mersin Üniversitesi Hemşirelik Bölümü öğrencisi Zelal Topçul'un toplu taşıma aracından indirilerek kaçırıldığını hatırlatarak şöyle konuştu: "Zelal Topçul bindiği minibüste 2 erkek tarafından herkesin gözü önünde araçtan indirilerek kaçırıldı. Zelal'in kaçırılmasına tanık olanların dahi engel olamadığı bu olay bizlere şunu tekrar gösterdi, erkek zihniyeti yalnızca ulaşımda değil, okulda, evde, sokağı kullandığımız her saatte, giyindiğimiz her türlü kıyafette karşımıza çıkarak yaşamlarımızı tehdit ediyor."

 

'Tacizciyi değil, tacize uğrayanı tecrit etmektir'

 

Kadınları 'koruma' adı altında yapılan böylesi bir uygulamayı kabul etmediklerini dile getiren Rojda Dalbaş (23) ise, bu uygulamayla tacize maruz bırakan kişinin değil bu durumdan etkilenen kişinin tecrit edildiğini söyledi. Rojda, "Sözde taciz olaylarını önlemek için uygulamaya konulmuş pembe trambüsün, yalnızca iki tane oluşu ve akşam beşe kadar sınırlandırılması, belediyenin cinsiyetçi düşüncelerinin apaçık göstergesidir" diye konuştu.

 

Pembe trambüs uygulaması ile erkekler tarafından  "Pembe trambüse binen kadın, binmeyen kadın", "Biniyorsa iyi kadın, binmiyorsa kötü kadın" yaftalamalarına maruz bırakıldıkları aktaran Rojda, "Erkek zihniyetinizi üzerimizden çekin. Bu uygulamaya derhal son verin" dedi.

 

'Pembe trambüse binmiyoruz'

 

Hukuk öğrencisi Ebru Vanlı da," Erkek varlılığını kutsayıp yücelten, erkek egemen sistemin ürünü olan pembe trambüs kadınlar tarafından elbette kabullenilmeyecektir. Önemli olan; taksileri pembeye boyamak değil kadını topluma kazandırmak, kadını meta olarak değil birey olarak görmektir. Yoksa rengi değiştirilen araçlar taciz olaylarının önüne geçemeyecektir. Biz kadınlar diyoruz ki; ataerkil sistemin ürünü olan bu uygulamayı kabullenmiyoruz ve toplumun, kadın-erkek olarak ayrışmasını, toplumdan soyutlanmayı istemiyoruz. Bu sebeple pembe trambüs uygulamasını kabullenmiyor, pembe trambüse binmiyoruz" diye vurguladı.

 

'Erkek yargı tacizi meşrulaştırıyor'

 

Felsefe bölümü öğrencisi Heval Senci (21), "Tacizcisiyle evlendirme yasası, müftülere nikah kıyma yetkisi' gibi kadınları tacize karşı daha savunmasız bırakan politikalara karşı kadınlar olarak yaşamın her alanında var olmaya devam edeceğiz" dedi. Heval, pembe trambüs gibi uygulamalar yerine yargı mercilerinin tacizi önleyemeyen yaptırımları gözden geçirmesi gerektiğine dikkat çekerek, "Yargı görevini yapsın" çağrısında bulundu.

 

İnsan dışında diğer tüm varlıkların doğal ortamda eşit bir şekilde yaşadığını aktaran Salkım Seribaş (19) ise "Söz konusu insan olunca neden bir ayrım, ötekileştirme oluyor anlayamıyorum. Pembe trambüs uygulamasının amacı nedir?" diye sordu. Salkım, bu uygulamanın kadınları korumaktan öte daha fazla saldırıya maruz bırakacağına dikkat çekti.