DERSİM - 1938 yılında yaşanan katliamın izleri ile büyüyen, 1980 ve 1990’larda devletin köy yakma politikalarına tanıklık eden Xeyzan, her şeye rağmen köyünden ayrılmadı. Yaşadığı köydeki tek kadın olan Xeyzan, şehre göç etmek zorunda kalan ailelerin çocuklarına “Şehrin seline kapılmayın, geri dönün” çağrısı yapıyor. 

 

Dersim’in merkez köylerinden olan Nurşit (Darlıhan) köyünde yaşayan tek kadın Xeyzan, nüfus cüzdanındaki adıyla Hatice her şeye inat kendi topraklarından kopmamak için direniyor. 60 yaşında olan Xeyzan’ın köyünde kendi ailesi dışında kimse kalmamış. Göç etmek zorunda kalan fakat bir süreden sonra geri dönmek istemeyenleri “Şehrin seline kapılanlar” olarak tanımlayan Xeyzan, bu durumdan büyük üzüntü duyduğunu belirtiyor. 

 

Xeyzan, 38 tanığı olan ve yakın zamanda vefat eden halasının aktarımlarıyla büyümüş. Katliam zamanı yaşananları halasından dinleyen Xeyzan, devletin politikalarını eleştiriyor. Dersim halklarının göçe zorlanmasının ardından yüzlerce hanelik köylerin hayalet köylere döndüğünü dile getiren Xeyzan, bunun bir gasp operasyonu olduğunu ifade ediyor. 

 

‘Şimdi nesil şehrin seline kapıldı’

 

Halasının anlattıklarını bizimle de paylaşan Xeyzan, şöyle diyor: “38’de köy meydanında herkesi toplamışlar kırmışlar. Ormana kaçanları ise ormanda kırmışlar. O dönemi yaşayan kadınlar neler yaşadıklarını konuşmuyor.”

 

38 Katliamı’na rağmen köylerin boşalmadığını dile getiren Xeyzan, “80’ler geldi Kenan Evren gençlerimizi kırdı. 90’larda köylerimiz yakıldı. İnsanların gidecek yerleri yoktu mecburen göçtüler büyük şehirlere. Bence şimdiki nesil şehrin seline kapıldı. O nedenle geri dönmüyorlar” diyor. 

 

‘Betonda yürümek için köyü terk etmek…’

 

Şehirde doğup büyüyen bir neslin köy hayatına adapte olamadığını söyleyen Xeyzan, “Şehirde, asgari ücretle sürekli emir altında ucu ucuna yaşamanın; suya, elektriğe, konuta, yiyeceğe para ödeyebilmek için saatlerce çalışıp egzoz solumanın mantığı yok” diye belirtiyor.

 

“Betonda yürümek için köyü terk etmek anlamsız” diyen Xeyzan, Dersimli gençlere köylerine geri dönmeleri noktasında çağrıda bulunuyor.