Medine Mamedoğlu

 

DİYARBAKIR - Yasağın ikinci yılını doldurduğu Sur’da yıkımın devam ettiği Alipaşa Mahallesi'nde yaşayan 60 yaşındaki Zelixan Ceylan, gelecek olan yıldan tek beklentisinin Sur'da kalmak, Sur’da yaşamak olduğunu söyleyerek, "Anlamıyorlar ki bizim derdimiz paradan çok öte bir şey. Bizi anlamaları için burada yaşananlara tanık olmaları gerekiyor. Burada yaşamadan, anıları olmadan bizi anlayamaz kimse" diyor. 

 

Türkiye ve Kürdistan’da yaşayan halklar yeni yıla yeni umutlarla girmek için gün sayarken, 2015 yılından bu yana yıkıma direnen Sur halkı, 2018’i çadırlarda karşılayacak.  Yasağın ikinci yılını doldurduğu Sur’da 6 mahalleye girmek halen yasak.  Yıkım nedeniyle adeta düz bir ovaya dönüşen Sur’ın Alipaşa ve Lalebey mahalleleri 23 Mayıs’ta başlatılan yıkım sonucunda yok edilirken,  binlerce insanın göçe zorlandığı bu iki mahallede eski anılar ve sokaklardan eser kalmadı. Eskiden Alipaşa'dan girip kaybolunan dar sokaklardan geriye boş bir alan bırakıldı.

 

Evin çınarı şimdi yok!

 

Neyle karşılaşacağımı az çok tahmin ederek eskiden yolu evlerin renginden bulduğum sokaklar yerine dümdüz bir arazi ile karşılaşıyorum. Alipaşa Mahallesi’nden girdiğimiz bu sokağı daha tanıyamadan düzlüğe adım atıyoruz. Eskiden sokaklarda kadınların bir araya gelerek konuştuğu karelerden eser yok.  Sokakta ilk önce kepçeye ardından kepçelerin dahi yıkmaya çekindikleri tarihi bir eve rastlıyoruz. İki katlı tarihi taşlarla bezeli evde bundan sadece birkaç ay önce 70'li yaşlarında tek bir başına bir kadın yaşıyordu. Kamulaştırma kararına karşı defalarca röportaj almaya gittiğim kadın çok sevdiği bırakamadığı evinden zorla çıkarılmış. 

 

Elektrik ve su olmadan aylarca yaşadılar 

 

Evi geçtikten sonra karşımıza iki yapı çıkıyor. Biri yüzlerce yıllık tanıklığın tüm ihtişamıyla dimdik ayakta duran tarihi “Çeltik Kilisesi” diğeri ise çatışmalardan sonra yapılan ve beton duvar ve kameralarla örülen karakol… Onları da geçtikten sonra en sonda bulduğumuz iki kadının yanına varıyoruz. Aynı sokakta, karşılıklı iki evde oturan iki kadın sıranın kendi evlerine ne zaman geleceğini konuşuyorlar. Elektrik, su olmadan aylarca yaşamaya çalıştıklarını dile getiren kadınlardan biri kış için topladığı odunları keserken diğeri de karşısındaki boş araziye seyre dalıyor. 

 

'Eşyalar ile birlikte kendimi de yakarım'

 

60'lı yaşlarında olan Zelixan Ceylan, iki kızıyla birlikte Alipaşa Mahallesi'nde kaldığı evinin yıkılmaması için evinden bir an olsun gözünü ayırmıyor.  Hiçbir çözüm bulmadan evlerinden çıkmaları istendiğini ama bu kış vaktinde gidecek bir yerleri olmadığını dile getiren Zelixan, "Bu kış şartlarında gidecek yerimiz yok ki olsa da evimi onlara vermek istemiyorum. Allah bizim hakkımızı bırakmasın. Her gün geliyorlar 'çıkın' diyorlar. Zorla çıkarırlarsa evdeki eşyaları bu boş alana çıkaracağım ve onları da kendimle birlikte yakacağım. En azından insanlar o zaman anlar ve der ki kadın buna dayanamadı kendi canına kıydı” ifadelerini kullanıyor. 

 

'Derdimiz paradan çok öte…'

 

35 yıldır yaşadığı evinden çıkmanın kendisi için ölümle eş değer olduğunu dile getiren Zelixan, "Her gün gözümün önünde bir ev gidiyordu. Bu bizim için çok zordu, her gün bir komşun bir yakınını gidiyordu. 3-4 aydır ne yaşadığımızı sadece biz biliyoruz. Burası için değer, evim için, Sur için değer diyorum. Her gün karşında birinin pes edip gitmesi zor değil mi, çok zor. Ne evimiz var ne de başka bir toprağımız. Diyorlar 'siz çıkın biz size 6 ay kira vereceğiz' diye, peki o 6 ay bitikten sonra ben ne yapacağım. Anlamıyorlar ki bizim derdimiz paradan çok öte bir şey. Bizi anlamaları için burada yaşananlara tanık olmaları gerekiyor. Burada yaşamadan, anıları olmadan bizi anlayamaz kimse" diyor.  

 

'Tek beklentim Sur'da yaşamak'

 

Gelecek olan yıldan tek beklentisinin Sur'da kalmak, Sur’da yaşamak olduğunu söyleyen Zelixan, "İki yıldır farklı bir şey gördüğümüz mü var ki farklı bir istekte bulunalım. Biz sadece Sur'da kalmak istiyoruz. Evlerimizi vermek istemiyoruz o kadar. Her şeyden önce, canımızdan önce istediğimiz tek şey budur" ifadelerini kullanıyor.