DİYARBAKIR - “Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi 2017 Yılı İnsan Hakları İhlalleri Raporu”nu açıklayan İHD, kadına yönelik şiddetin 2017 yılında  artış gösterdiğine dikkat çekti. Açıklanan rapora göre, bölgede son 1 yıl içerisinde 46 kadın katledilirken, 13 kadının ise intihara sürüklendiği belirtildi. 

 

İnsan Hakları Derneği (İHD) Diyarbakır Şubesi, “Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi 2017 Yılı İnsan Hakları İhlalleri Raporu”nu düzenlenen basın toplantısıyla kamuoyuna açıkladı. Toplantıda konuşan İHD Diyarbakır Şube Başkanı Raci Bilici, 18 aydır devam eden ve Ocak ayında 3 ay daha uzatılan OHAL’de binlerce kamu çalışanının, akademisyenin hukuki dayanaktan yoksun suçlamalarla ihraç edildiğini ve basına yönelik ağır baskıların devam ettiğini söyledi. 

 

‘OHAL ile yasaklar arttı’

 

Son süreçte her türlü demokratik eylemsellik ve açıklamaların valilik ve kaymakamlıklar tarafından yasaklandığına dikkat çekerek, özellikle Diyarbakır, Van, Urfa, Batman’da her türlü eylemin “güvenlik” gerekçesiyle süresiz ya da her ay yenilenerek yasaklandığını belirtti. Keyfi ve hukuki dayanağı bulunmayan bu yasaklamalara karşı Anayasa’nın 34. Maddesini hatırlatan Raci, “Anayasa’nın 34’üncü maddesinde tanınan toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkını kullanmak isteyen yurttaşlar, güvenlik güçlerinin sert müdahalesine maruz kalmakta,  gözaltına alınmakta ve yaralanmaktadır” diye konuştu.

 

‘Paramiliter güç odaklarına zemin yaratıldı’

 

102 DBP’li belediyeden 93’üne kayyım atandığı hatırlatan Raci, 65’i aşkın belediye eş başkanının ise halen tutuklu bulunduğu söyledi. Raci, tutsakların mahkeme, hastane gibi yerlere cezaevi idaresi tarafından verilecek olan “tek tip” elbiselerle sevklerinin zorunlu hale getirildiğine dikkat çekerek, bu uygulamayı kabul etmeyen tutsakların maruz bırakıldığı idari cezaların “masumiyet karinesinin” ihlali olduğunu söyledi.  Söz konusu uygulama ile zaten gergin olan cezaevi ortamının daha fazla gerileceğine vurgu yapan Raci, “tek tip” elbise uygulamasının tutsaklara yönelik ciddi hak ihlallerinin aracı haline getirileceğini söyledi.

 

Raci, “Yine sivillere cezasızlık sağlayan düzenlemede, paramiliter güç odaklarının oluşumuna zemin yaratacaktır. Bu maddenin kamu düzenini tamamen ortadan kaldırabileceği, işkence ve insan öldürme gibi ağır suçlar işleyenlere dokunulmazlık sağlayacağı ve bu durumdan vazife çıkaracak kişi/kişilerin diğer gruplara yönelik şiddet eylemlerini meşrulaştıracağı, kamuoyunun ciddi endişe kaynağıdır” diye konuştu.

 

‘Kadına yönelik şiddet arttı’

 

Son olarak kadına yönelik şiddetin 2017 yılında bölgede artış gösterdiğini belirten Raci, “Erkek şiddetinden kaynaklı bölgemizde 45 kadın katledildi, 13 kadının da intihar ettiği iddia edildi. Yine şiddet sonucu 37 kadın yaralandı, 8’i cinsel saldırıya maruz kalırken, 5’i de fuhuşa zorlandı. Aynı şekilde çocuklara yönelik şiddet ve hak ihlalleri, bu süre içerisinde devam etti. Şiddet sonucu katledilen çocukların yanı sıra yurt, okul gibi kapalı kurumlar başta olmak üzere toplumsal yaşamda çocuklara yönelik cinsel istismar vakalarındaki artış dikkat çekmektedir. 2017 yılında bölgemizde, şiddet sonucu 12 çocuk katledilirken, 8 çocuk da intihar etti. 2 çocuk fuhuş yapmaya zorlanırken, 95 çocuk ise cinsel istismara maruz kaldı” diye kaydetti.

 

Raci ardından yaşanan hak ihlallerini şu şekilde sıraladı:

 

Yaşam Hakkına Yönelik İhlaller

 

*Güvenlik güçleri tarafından 9 kişi katledildi, 10 kişi yaralandı.

 

*Köy korucuları tarafından 2 kişi yaralandı.

 

*2 tutsak cezaevinde şüpheli bir biçimde yaşamını yitirdi.

 

*Tespit edebilen verilere göre; zırhlı araç çarpmaları sonucu; 7’si çocuk 20 yurttaş yaşamını yitirdi. 3’ü çocuk 38 yurttaş ise yaralandı.

 

Çatışmalı ortamda meydana gelen ihlaller

 

*83 kez sokağa çıkma yasağı ilan edildi.

 

*Yaşamını yitiren 24 örgüt militanına ait cenaze, ailelerine teslim edilmedi.

 

*Yaşamını yitiren örgüt militanlarının defin edildiği, en az 8kez mezar/mezarlık tahrip edildi.

 

*Garzan Mezarlığı’nda bulunan 267 cenaze, savcılık kararıyla alınıp Adli Tıp Kurumuna gönderildi.

 

Kadınların yaşam hakların yönelik ihlaller

 

*13 kadın intihara sürüklendi, 1 kadın intihar teşebbüsünde bulundu.

 

*35 kadın aile içi şiddet sonucu katledildi, 24 kadın ise yaralandı.

 

*7 kadın toplumsal yaşamda, saldırı sonucu katledildi, 13 kadın ise yaralandı. 8 kadın cinsel saldırıya maruz kalırken, 5 kadın fuhuş yapmaya zorlandı.

 

Çocukların yaşam haklarına yönelik ihlaller

 

*8 çocuk şüpheli şekilde yaşamını yitirdi.

 

*5 çocuk aile içi şiddet sonucu katledildi, 7 çocuk ise yaralandı.