
'Pêşnûmeya biryarê û daxwaza pêkanîna ceza'

2026-02-09 09:02:36


	&nbsp;

	Melek Avci

	&nbsp;

	ENQERE - Ilarîa Salîs beriya pêşnûmeya biryara Rojava ya ku vê hefteyê di Parlamentoya Ewropayê de tê erêkirin axivî û da zanîn ku divê nasnameya Kurd û rêveberiya xweser bikeve bin ewlehiyê û got modela demokratîk li dijî emperyalîzma global garantiya berxwedan, îstîkrar û aştiyê ye.

	&nbsp;

	HTŞ, DAIŞ û komên girêdayê Tirkiyeyê di 6’ê Çileyê de li dijî Helebê êrîş dan destpêkirin û piştre li hemû Rojava dan destpêkirin. Bi van êrîşan xwestin qirkirina Kurdan pêk bînin û şoreşa jinan ji holê rabikin. Di 30’yê Çileyê de di navbera HSD û HTŞ’ê de entegrasyon û peyman hat îmzekirin. Lê tevî peymanê dorpêça Kobanê didome.

	&nbsp;

	Parlamenera Tifaqa Çep û Keskan a Koma Çep (Alleenza Verdî û Sînîstra) ya Parlamentoya Ewropayê Ilarîa Salîs der barê rewşa Rojava, dorpêça Kobanê û xebatên li Parlamentoya Ewropyê nirxandin kir.

	&nbsp;

	Li Rojava çi di hedefê de ye?

	&nbsp;

	Ilarîa Salîs da zanîn ku gelek sedemên êrîşên li ser Rojava hene û got li herêmê rêxistibûna wekhevî, piranî û azadîxwaz a jinan hedef tê girtin û wiha got: “ Rêveberiya Xweser a li Bakur û Rojhilatê Sûriyeyê welatên wek Tirkiyeyê, hikûmeta Demkî ya Sûriyeyê û aktor û hêzan ditirsîne. &nbsp;Ev model li pêş netew dewlet, kapîtalîzmê dibe asteng. Du sedemên êrîşên li ser Rojava hene: Xurtkirina jinê û edaleta civakî ya ketiye meriyetê. Ev model ji bo hemû cîhanê mînak e. Ji bo Ewropayê mînak e. Ya din jî piraniyê diparêze. Al, çand û baweriyan dihewîne. Derfetê jiyaneke aştiyane û demokratîk diafirîne. Ji ber vê jî divê ji perspektîfek berfireh bê mêzekirin. Sedema êrîşan ev e.”

	&nbsp;

	‘Em ê vê hefteyê rojeva Rojava nîqaş bikin’

	&nbsp;

	Ilarîa Salîs di berdewamiyê de wiha got: “Di avakirina demokratîkbûna herêmî de nedîtina rola Kurdan şerma mezin e. Ez dixwazim xebatên heta niha me li Parlamentoya Ewropayê meşandine û encamên wê parve bikim. Vê hefteyê roja sêşemê em ê rojeva Rojava nîqaş bikin. Roja pêncşemê em ê biryarê bidin erêkirin. Em diçin biryarekê. Ez vê rojevê digirim ser xwe û tevli muzakereyan bibim. Esasa ewil ev e ku peyman bê şopandin û ji bo vê jî komîsyoneke şopandinê bê avakirin.”

	&nbsp;

	Li dijî kesên êrîş pêk anîne û zext kirin ceza

	&nbsp;

	Ilarîa Salîh tişta duyemîn a difikirin li Ewropayê bikin û tevli metna biryarê bikin jî wiha nirxand: “Daxwaza me ev e ku YE û dewletên Ewropayê zextan li Sûriye û Tirkiyeyê bikin û ceza pêk bînin. Armanca vê jî ev e ku li dijî mafê gelan rêzdarî bê nîşandan. Em ê bang bikin ku demildest êrîşên li ser gelan bên bidawîkirin.”

	&nbsp;

	‘Divê maf bikevin bin ewlehiyê’

	&nbsp;

	Ilarîa Salîs daxuyakirin ku divê li ser dewletên ku êrîşan pêk tînin zexta siyasî pêk bê û wiha dirêjî dayê: “Divê mafê destûra bingehîn a gelan, Rêveberiya Xweser a demokratîk bikeve bin garantiyê. Ev tê wateya naskirina ziman, çand, nasname û Rêveberiya Xweser a Kurd. Divê ev bibin garantînorên siyasî.”

	&nbsp;

	‘Ev şoreş şoreşa hemû jinan e’

	&nbsp;

	Ilarîa Salîs destnîşan kir ku li şûna hedefgirtina vê modela li herêmê ketiye jiyanê divê pergala konfederalîzmê ya demokratîk zêdetir bê belavkirin û mayîndekirin û wiha bi lêv kir: “Ne tenê gelên Sûriyeyê divê ev pergal li cihê derveyê Sûriyeyê jî bikeve jiyanê û bê naskirin. Xurtkirina jinan tenê wekheviya zayendî eleqeder nake. Pir zêdetir e. Ji ber li vê herêmê jin di her merciya biryarê de cih digirin û di pozîsyonan de ne. &nbsp;Ev divê bê parastin. Ev şoreşa şoreşa hemû jinan e. Bi vê modelê cîhan dikare bibe cihekî pir baş. Ev garantiya pêşketina aştî û demokrasiyê ye. Ev şoreşeke divê bê parastinê ye.”

	&nbsp;