Dewe de cuye bi keda cinîyan dewam kena 2026-04-10 11:14:30     BEDLÎS - Cinîyê ke dewanê Tetwanî de ciwîyenê, bi weykerdişê heywanan û bi ramitişê bostanî debara xo kenê, pêwa her tewir zehmetîyanê cuye bale ancenê feydeyê cuya dewe ser.   Dewî tena wareyê roniştişî nîyê, cayê ke cuya komelî, hetkarîye mîyanê yewbînan de bîyayîşê xo domnenê yê. Cuya dewan ke bi koyan, deştî û çimeyê awî şekil gênê, ramitiş û pesdewarî çimeyê debarî yê û zafê barê nê berardişî ke nîno dîyayîş, milê cinîyan ser o. Cinîyanê ke herre ser, keyeyî de û cuya rojane de her wareyî de berardiş kenê, eynî wextî de vîrê kulturî û komelî neslê ameyoxî rê neql kenê. Dewanê ke praktîkê cuya hembeşî û piştîdayîşî yê domîyenê de, yew mîsalê tewr xurtî yê berardişê kolektîf û cuya xozayî dir domnayîş o.   Keda ke serê sibayî dest pêkena   Cinîyê ke sereyê sibayî rew wurzenê, antişê pesî ra bigîre heta viraştişê werdê şitî, pewtişê nanî, xebatê herre û baxçeyan û heme wareyê bînan bi keda xo bîyaye kenê. Ramitiş û pesdewarî beno çimeyê debarî yê esasî û sewbîna kêmbîyayîşê awe, krîzê ekonomî yê her şino giranêr beno û pesdewarî tesîrêk pîl cuya dewan ser o keno.   Cinîyê ke dewanê Unsuzî û Avetaxî ya Tetwanî de ciwîyenê, derheqê cuye û berardişê dewan de qisey kerdî.   ‘Ma nêwazenê bajaran de bica bibê’   Îpek Karakoç a ke dewe de ciwîyena û tenûre de nan pewjnena cuya dewan qal kerd û wina dewam kerd: “Ma serê sibayî rew wurzenê. Ma mangan ancenê. Dima ma yenê keye soba weş kenê. Dewarê ma zimistanî zere de yê. Ma wisar û hamnanî şinê pincar. Ma sewalê xo benê çêrnenê. Ma çêrê xo çinenê, baxçe çinenê, sebzeyan resnenê. Cuye tîya weş a. Dewe de yewîye est a. Bajaran de wina nîyo. Ma bi hetkarîye cuya dewan domnenê. Ez nêwazena bajar de bica bibî. Cuye tîya weş a û ma mîrasê xo pawenê.”   Cinî berardiş kenê   Cinîya bi nameyê Fesîhe Pîrol zî dîyar kerd ke hema hema temamê barê berardişî milê cinîyan ser o û wina ard ziwan: “Ma hamnanî saete 05-06î de wurzenê. Zimistanî zî saete 07.00ine de. Hamnanî xebata ma zêde ya. Zimistanî kêm a. Ma aya benê mangan ancenê. Ma şitê xo viraznenê mast yan zî penîr. Ma debara xo bi şit kenê. Dewe de xebate heme milê cinîyan ser o ya. Nika wisar ame; ma do şêrê koyan pincar arêkerê. Ma nê pincaran kenê mîyanê penîrê xo. Koyanê dewanê ma de her tewir vaş est o.”   ‘Krîzê ekonomî pesdewarî dano zorî’   Muhteber Karabey zî bale ant krîzê ekonomî ser û eşkera kerd ke pesdewarî her şino zehmet beno û wina dewam kerd: “Zaf kesî nê semedî ra dest pesdewarî ra verada. Semedê problemanê ekonomî ma nêwazenê bajaran de bica bê. Ma bostan çinenê, ma bi weykerdişê pesdewarî û şit, mast, penîr debare kenê. 6 mangayê mi estbî. Ma debara xo bi nê kerdêne. Ma di heban rotî, dewete kerd. Hamnanî ma şiwan gênê. La emser ma nêgînê. Semedê vayî. Ma bi îmkanê xo heywananê xo wey kenê.”