Sudan Kadınlar Birliği: Kadınlar barışın kurucu öznesi 2026-11-17 10:19:09   HABER MERKEZİ - Sudan Kadınlar Birliği yaptığı açıklamada, kadınlara yönelik cinsel şiddetin durdurulmasını isteyerek, kadınların barışın kurucu öznesi olarak görülmesi gerektiğini belirtti.    Sudan Kadınlar Birliği Yürütme Komitesi, 25 Kasım Kadına Yönelik Şiddete Karşı Uluslararası Mücadele Günü kapsamında başlatılan "16 Günlük Aktivizm Kampanyası" dolayısıyla yazılı bir açıklama yayımladı.    ‘Sudanlı kadınların sesi kırılmayacak’   "Sudanlı kadınların sesi kırılmayacak" başlığıyla yayınlanan açıklamada, Sudan’da kadın ve çocukların uğradığı saldırıların münferit olaylar olmadığı; aksine devam eden savaş, koruma ve adalet mekanizmalarının çöküşüyle derinleşen ağır bir insani ve hukuki kriz olduğu vurgulandı.   'Cinsel şiddet kadınları sindirmek için sistematik bir araca dönüştü'   Açıklamada, Sudan’daki cinsel şiddetin artık çatışmalara eşlik eden sıradan bir ihlal olmaktan çıkıp kadınları ve çocuklarını sindirmek, aşağılamak, toplumları kontrol altına almak ve halkı zorla yerinden etmek amacıyla kullanılan tekrarlayıcı ve sistematik bir kalıba dönüştüğü belirtildi. Bu saldırıların tecavüz, cinsel kölelik, kaçırma, zorla evlendirme, cinsel işkence ve insan ticaretini kapsadığına dikkat çekilen açıklamada, Birleşmiş Milletler (BM) ve insan hakları örgütlerinin raporlarına dikkat çekildi. Açıklamada, BM İnsan Hakları Yüksek Komiserliği'nin savaşın başlangıcından Nisan ayı ortasına kadar 16 eyalette çatışmayla bağlantılı 546 cinsel şiddet vakası belgelediği aktarıldı. Bu saldırılardan 539'unun kadın, 284'ünün çocuk olmak üzere en az 838 kişinin etkilendiği, vakaların yaklaşık dörtte birinde “toplu tecavüz” yaşandığı, 85 kadın ve çocuğun cinsel köleliğe maruz bırakıldığı ve en küçüğü 9 yaşında olan 13 çocuğun yaşamını yitirdiği kaydedildi.    4,3 milyondan fazla kadın ve çocuk göç etti   BM Kadın Birimi'nin (UN Women) Nisan 2026 tarihli brifingine atıfta bulunulan açıklamada, destek hizmetlerine ihtiyaç duyan kadın ve çocukların sayısının katlanarak arttığı ve Sudan içinde yerinden edilen 4,3 milyondan fazla kadın ve çocuğun göç ettikleri yerlerde dahi güvenlikten yoksun bırakıldığı belirtildi. Sınır Tanımayan Doktorlar’ın (MSF) Mart 2026 raporunda yer alan Ocak 2024 ile Kasım 2025 tarihleri arasında Kuzey ve Güney Darfur’daki sağlık merkezlerine cinsel şiddetten kurtulan 3 bin 396 kişinin başvurduğu ve başvuranların yüzde 97’sini kadın ve çocukların oluşturduğu bilgisine yer verilen açıklamada, bu rakamların gerçek boyutun yalnızca küçük bir kısmını yansıttığı vurgulandı. Kasım 2025’te kentin ele geçirilmesinin ardından El-Faşir ve çevresinde belgelenen ihlallere işaret edilen açıklamada, BM İnsan Hakları Ofisi’nin geçtiğimiz Şubat ayında yayımladığı ve saldırının ilk üç gününde 6 binden fazla kişinin öldürüldüğünü ortaya koyan raporu hatırlatıldı.   'Savaş derhal ve kapsamlı şekilde durdurulsun'   Kadınların çatışmanın bedelini açlık, zorunlu göç, hastalık, barınma ve ilaç eksikliği ile ailelerin geçim yükünü tek başına omuzlayarak katbekat ödediğinin altı çizilen açıklamada, kuşatma ve gıda, ilaç ile insani yardımların engellenmesinin açlığı bir savaş silahına dönüştürdüğü ifade edildi. Kıtlığın doğal bir kader değil, süren savaşın ve yardımların engellenmesinin doğrudan sonucu olduğu kaydedildi.   Cinsel şiddetin durdurulması çağrısı    Açıklamada, Sudan’ın tamamında savaşın derhal ve kapsamlı şekilde durdurulması ve sivillerin korunması talep edilerek, aç bırakma politikalarına son verilerek kadınlar, çocuklar ve yaşlılara öncelik tanınması, insani yardım koridorlarının derhal ve güvenli biçimde açılarak yardımların engelsiz ve ayrımsız ulaştırılması istendi. Bunun yanı sıra cinsel şiddetin durdurulması, cezasızlıkla mücadele edilmesi, tecavüz ve cinsel köleliğin savaş silahı olarak kullanılmasının "savaş suçu" ve "insanlığa karşı suç" olarak tanınması ve bu suçların bireysel ihlaller ya da pazarlık kozu olarak ele alınmasının reddedilmesi çağrısında bulunuldu.   'Failler yargılanmalı, kadınlar barış süreçlerine katılmalı'   Açıklamada suç işleyen, emrini veren, kışkırtan, suça ortak olan veya üstünü örten herkesin ulusal ve uluslararası adalet mekanizmaları önünde hesap vermesi gerektiği vurgulandı. Hayatta kalan kadınlara koruma, sağlık, psikolojik ve hukuki destek sağlanması istendi.   Kadınların yalnızca "mağdur" olarak değil, hak sahibi ve barışın kurucu öznesi olarak görülmesi gerektiği belirtilen açıklamada, müzakere, barış inşası, yeniden imar, geçiş dönemi adaleti ve kurumların inşası süreçlerine kadınların gerçek ve etkin katılımının güvence altına alınması, insan hakları savunucuları ile belgeleme ve insani yardım alanında çalışan kadınların korunması ve Sudanlı kadın örgütlerinin desteklenerek finanse edilmesi çağrısında bulunuldu.