‘İstanbul Sözleşmesi’nin feshi erkeklere üstünlük ve cüret alanı yarattı’ 2026-11-21 09:16:39   Devrim Fındık   İSTANBUL - ÖHD Kadın Komisyonu üyesi Avukat Fatma Hopikoğlu, polisin kadını korumak yerine şiddet faili erkeğin yanında konumlandığını belirterek, 6284 sayılı Kanun’un uygulanmamasına ve cezasızlık politikalarına dikkat çekti.   İstanbul’un Maltepe ilçesinde ev içi şiddet ihbarı üzerine bir eve giden polisler, Sultan P.’nin şiddet faili Yahya P.’den gizlice yaptığı yardım işaretini yüksek sesle dile getirerek kadını tehlikeye attı. Yaşanan olay, kadına yönelik şiddet karşısında polisin sorumluluğunu ve koruma mekanizmalarının işleyişini yeniden gündeme getirdi. Şiddet faili Yahya P.’nin yanında kadının yardım çağrısını yüksek sesle dile getiren polislerin tutumu, Sultan P.’nin güvenliğini tehlikeye atarken, polisin kadına yönelik şiddet karşısındaki sorumluluğunu da gündeme taşıdı.    İstanbul Sözleşmesi’nden çekilme kararının ardından 6284 sayılı Kanun’un uygulanması, koruma tedbirleri ve cezasızlık politikaları tartışılmaya devam ederken, yaşanan olaya ilişkin Özgürlükçü Hukukçular Derneği (ÖHD) Kadın Komisyonu üyesi Avukat Fatma Hopikoğlu, değerlendirmelerde bulundu.   Videoda kadının yüzündeki ifadenin ciddi bir şiddet tehdidi altında olduğunu açıkça gösterdiğini belirten Fatma Hopikoğlu, arka planda kadın açısından daha öncesinde de defalarca imdat çağrısı oluştuğunun bilindiğini ifade etti. Uluslararası anlamda şiddet, tehdit veya ısrarlı takip durumlarında kadınların avuç içini gösterip başparmağını kıvırarak hiçbir sözlü iletişim kurmadan yardım istediğini hatırlatan Fatma Hopikoğlu, şöyle konuştu: “Bu tür durumlarda idarenin nasıl davranacağı çok önemli. Doğrudan doğruya şiddet faili olan kişiyi daha da meyilli hâle getirmemek ve kadını koruyacak bütün önlemleri almak gerekiyor. Burada ise aksine kadın, erkeğin şiddetine terk edilmiş durumda. Israrla ‘Bir sorun mu var? Şiddet mi uygulanıyor? Elinizi böyle mi yaptınız?’ şeklinde sorular sorulmuştur. Bu da kamu görevlisinin bilinçsiz şekilde bir şiddet olayına müdahale etmeye çalıştığını gösteriyor. Fail erkeğin şu an tutuklanıp tutuklanmadığını bilmiyoruz. Tutuklanmamışsa kadın bir daha polis çağırdığında etkin bir şekilde yardım alabileceğini düşünemez. Kolluk görevlilerinin ciddi anlamda eğitilmesi gerekiyor. Çünkü ne yapması ve nasıl müdahale etmesi gerektiğini bilmiyor. Adeta erkek birey dayanışması varmışçasına ‘Sen böyle mi yaptın, ne demek istiyorsun?’ şeklinde davranışlar sergiliyor. Burada ciddi anlamda idari ve kolluk eksikliği vardır.”   ‘Anayasa’nın 17’nci maddesi yok sayıldı, devlete güven sarsıldı’   Devletin ve polisin temel görevinin kadını korumak olduğunu, ancak polisin bu olayda failin yanında konumlanarak kadının güvenliğini tehlikeye attığını vurgulayan Fatma Hopikoğlu, bu tutumun eril zihniyetin bir yansıması olarak okunduğunu söyledi. Anayasa’nın 17’nci maddesinde yaşam hakkı ve kişinin maddi ve manevi varlığını koruma hakkı, 10’uncu maddesinde ise kanun önünde eşitlik güvence altına alınıyor. Fatma Hopikoğlu, şu değerlendirmelerde bulundu: “Polisin bilinçli ya da hiçbir eğitim almamış gibi davranarak bu tavrı yansıtmış olması, benim nazarımda ve birçok kadın nazarında doğrudan doğruya eril bir dayanışmanın ortada olduğunu hissettiriyor. Bu da doğrudan devlete ve idareye olan güvenin kadınlar açısından sarsıldığını ortaya koyuyor.”   ‘İstanbul Sözleşmesi’nin feshi erkeklere üstünlük ve cüret alanı yarattı’   6284 sayılı Kanun ve uluslararası sözleşmeler kapsamında devlet kurumlarının görevini yerine getirmemesi hâlinde uluslararası yargı mekanizmalarının devreye girdiğini, ancak İstanbul Sözleşmesi’nin feshedilmesiyle bu güvencenin ortadan kaldırıldığını belirten Fatma Hopikoğlu, fesih kararının sahadaki yansımalarına dair şunları söyledi: “Uluslararası sözleşmeler anayasa maddeleri hükmünde yer alıyordu ve Türkiye içerisinde işletilmeyen hukuk kuralları üst normlar açısından değerlendirmeye tabi tutulabiliyordu. Kadınlar İstanbul Sözleşmesi’yle korunma taleplerinde bulunabiliyor, idari yaptırımlar yerine getirilmediğinde veya mahkemelerle kolluk yeterince harekete geçirilmediğinde uluslararası hukuktan yararlanabiliyordu. Şu anki durumda toplum nezdinde eril bilinç artırılarak bu alandan uzaklaşıldı. Sadece kadınlar değil, erkekler de İstanbul Sözleşmesi’nden vazgeçilmesinin kendilerine şiddet açısından ‘üstün birey’ anlamına gelecek şekilde hak tesis edildiğini düşünebiliyorlar. Bunu da sözleşmeden çıkıldığı tarihten bu yana her gün gerçekleşen kadın cinayetleriyle ve şikâyetlerle görmekteyiz.”   ‘O an kadın katledilseydi kasten öldürme suçu gündeme gelebilirdi’   Kadının yaşam hakkını tehlikeye atan polis memurlarının hukuki ve cezai sorumluluğuna değinen Fatma Hopikoğlu, idarenin kusurlu eylemlerinden dolayı devletin maddi ve manevi sorumluluğu bulunduğunu, devlete karşı tam yargı ve tazminat davaları açılabileceğini belirtti. Ancak yüzündeki korku ifadesinden bile kadının ağır bir manevi zarara uğradığının görüldüğünü söyleyen Fatma Hopikoğlu, yaşananın maddi veya manevi bir telafisinin olmadığının altını çizdi. Olay anında kadının fiziksel bir saldırıya uğraması ya da katledilmesi hâlinde ortaya çıkacak tabloyu da değerlendiren Fatma Hopikoğlu, şunları kaydetti: “Polis memurları kendilerini korumak ve süreci belgelemek adına kayıt altına alabilirlerdi. Fakat burada kayıt altına almaktan ziyade doğrudan kadını hedef gösterme ve kadına yönelik davranışları şiddetlendirme hâli mevcut. Burada kadına fiziki bir saldırı olsaydı veya kadın hayatını kaybetmiş olsaydı hiçbir şey bunu telafi etmeyecekti. Ne polisin yargılanması ne devletin tazminat ödemesi ne de fail erkeğin ceza alması bir anlam ifade edecekti. Kadın belki beş dakika daha fazla yaşamak isteyecekti ama birinci görevi oradaki insanı korumak olan kolluktan istediği yardıma ulaşamamış olacaktı. O aşamada polis memurlarının belki de kasten öldürme suçundan yargılanması gereken noktalar ortaya çıkabilirdi. Şu an böyle bir sonucun ortaya çıkmamış olması sevindirici ancak fail erkeğin tutuklanıp tutuklanmadığını bilmiyoruz. Kadın bu erkekle yaşamak zorundaysa ya da gerekli uzaklaştırma ve koruma tedbirleri hâlâ alınmamışsa, günün sonunda şiddete uğrama ya da cinayete kurban gitme durumu ortaya çıkabilecektir.”   ‘Kırsala kadar her yerde kadınlara hakları anlatılmalı’   İstanbul Sözleşmesi’nin feshinden bu yana artan şiddet vakaları ve cezasızlık politikasına karşı kadın örgütlerine, hukukçulara ve siyasilere düşen sorumlulukları sıralayan Fatma Hopikoğlu, sözleşmenin fiilen uygulanması için her sokak başında ve her mecrada hatırlatılması gerektiğini ifade etti. Kolluk ve idarenin görevini yapmadığı gibi failleri kışkırttığını belirten Fatma Hopikoğlu, sözlerini şöyle tamamladı: “Kadın örgütlerinin birleşerek riskleri ortaya koyması ve değerlendirmeler yapması gerekiyor. En küçük aile biriminden başlayarak köylere, kırsal yerlere dahi ulaşıp kadınların haklarını duyurmaları ve erkeklere karşı haklarının neler olduğunu anlatmaları şart. İdare yapmadığı için biz bir beklenti içindeyiz ama son olayda gördüğümüz gibi kolluk bizi korumayabilir, aksine faili kışkırtabilir. Bu durumlarda bireysel olarak kendimizi nasıl korumamız gerektiğinin de anlatılması gerekiyor. Meclisteki çalışmalarda da özellikle kadın vekillere çok iş düşüyor; kadınların maruz kaldığı şiddet ve cinayetler Meclis’te defalarca dile getirilmeli. Ayrıca tüm kolluk birimlerinin bu yardım çağrılarına nasıl müdahale edeceği konusunda acil eğitim alması gerekiyor. Böyle bir işareti gören yurttaşların ise doğrudan müdahale etmek yerine kadını göz takibiyle izleyerek acil şekilde kolluğu haberdar etmesi, ancak kolluğun da gerekli tüm koruma önlemlerini eksiksiz alması gerekmektedir.”