
Newroz Uysal: Kürtçenin statüsü çözüm için temeldir  


2026-06-07 17:14:58


	&nbsp;

	&nbsp;

	ANKARA- DEM Parti Milletvekili Newroz Uysal, Kürtçe Dil Çalıştayı'nda yaptığı konuşmada Kürtçenin statüsünün demokratik çözüm, halkların eşitliği ve demokratik toplumun inşası açısından temel önemde olduğunu söyledi.

	&nbsp;

	&nbsp;Ankara Dil Kültür Derneği (ANKA-DER) Dünya Ticaret Merkezi’nde “Kürtçe’nin Statüsü ve Kürtçe Egitim Çalıştayı” düzenledi.&nbsp;Dört oturumdan oluşan çalıştayda Kürtçenin statüsü ve anadilde yaşam ve eğitim konuları ele aldı. Oturumlarda tarihçiler, dilbilimciler, siyasetçiler ve hukukçular; Kürtçenin dil hakları, Kürtçe eğitimin önündeki engeller ve Kürtçeye statü talebi gibi konularda değerlendirmelerde bulundu.&nbsp;&nbsp;Dördüncü oturumda “Kürtçenin Statüsü ve Kürtçe Eğitim Konusunun Siyasi Yaklaşımları” başlıkları ele alındı.&nbsp;

	Burada Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) Milletvekili Newroz Uysal,&nbsp;&nbsp;sunum yaptı.&nbsp;

	&nbsp;

	‘Çok dillilik bizim için temel ilkedir’

	&nbsp;

	Newroz Uysal, “Lozan’dan bu yana Kürtçenin yasaklanması ve yok sayılması, Kürt kimliğinin inkârıyla doğrudan bağlantılıdır. Bugün artık Kürtler inkâr edilmiyor ancak Kürtçenin hukuki hakları hâlâ tanınmış değil. Örneğin mevzuattaki 72. madde anadilleri yok sayıyor. YİBO’lar aracılığıyla Kürtlere yönelik asimilasyon politikaları uygulandı. Türklük tüm halklara dayatıldı. Kürdistan’da köy ve yer adlarının değiştirilmesiyle de Türkçe dayatıldı. Çok dillilik bizim için temel bir ilkedir. Kürtçe yaşamın kurulması için çok sayıda çalışma yürütüldü ve son yıllarda önemli ilerlemeler sağlandı. Kayyım uygulamalarının da özellikle belediyelerde büyük etkileri oldu. Kayyım politikaları en çok dil ve kadın alanlarını hedef aldı” diye belirtti.&nbsp;

	&nbsp;

	‘Dil ve inançları yok sayan dar anlayışlara karşı mücadele ediyoruz’

	&nbsp;

	Newroz Uysal, dil ile siyaset arasındaki ilişkiye dikkat çekerek konuşmasını şöyle sürdürdü: “Bugüne kadar kapatılan bütün siyasi partilerimiz Kürtçe eğitim için mücadele etti. Bu partilerimiz aynı zamanda Kürtçe mücadelesi nedeniyle kapatıldı. Yargılamalarda da Kürtçe mücadelesi bir suç unsuru olarak gösteriliyor; Türkiye’de yaşayan bütün halkların Türk olduğu ileri sürülüyor ve Kürtçe için yürüttüğümüz mücadele ‘devleti bölmekle’ yaftalanarak suçlama konusu yapılıyor. HDP’nin kapatılmasına ilişkin dava da hâlâ sürüyor. HDP’ye yönelik suçlamalarda da Kürtçe alanındaki çalışmalar ve mücadele kapatma gerekçeleri arasında sayıldı. İlk Meclis’te Kürtçe konuşuluyordu. Ancak Lozan’dan ve 1924 Anayasası’ndan sonra Kürtçe yasaklandı. 1991 sonrasına kadar Kürtçeye ilişkin tüm çalışmalar yasak kapsamındaydı ve Kürtçe yalnızca ‘X dili’ olarak adlandırılıyordu. Bunun değişmesi için DEM Parti olarak çeşitli girişimlerimiz var. Siyasi partiler arasında bu konuda yanımızda duran partilerden biri de EMEP’tir. Biz, dil ve inançları yok sayan dar anlayışlara karşı mücadele ediyoruz.”

	&nbsp;

	‘Dil son derece önemli bir başlıktır’

	&nbsp;

	Kürtçenin statüsü, demokratik çözüm ve halkların statüsünün birbirine bağlı olduğunu belirten Newroz Uysal, “Kürtçenin statü kazanabilmesi için anayasal değişikliklere ihtiyaç var ve bunun adresi de parlamentodur. Bunun için Kürtçeyi temel gündem haline getirecek bir mücadeleye ihtiyaç var. Kürtçenin statüsüne ilişkin taleplerimiz sadece parlamentoyla sınırlı değil; komisyonumuzun UNESCO ve uluslararası kurumlara yaptığı başvurular ile gönderdiği mektuplar da bu çalışmaların bir parçasıdır. Bunun yanında ulusal birlik de Kürtçenin statüsü temel bir ihtiyaçtır. Kürtçenin statüsü hem Demokratik Ulus sisteminin bir parçası hem de çözümün kendisidir. Halkımızın özgürlük mücadelesi ve demokratik toplum hedefi doğrudan Kürtçenin statüsüyle bağlantılıdır. Demokratik entegrasyon açısından da dil son derece önemli bir başlıktır. Meclis komisyonunun raporunda Kürtçenin dil haklarına doğrudan yer verilmemiş, yalnızca genel haklar kapsamında değerlendirilmiştir. Biz de buna ilişkin görüşlerimizi ilettik. Parlamentodaki mücadelemiz de Kürtçe eğitim hakkı için devam edecektir” diye belirtti.&nbsp;

	&nbsp;

	Konuşmaların ardından serbest kürsü yapıldı. Bazı katılımcılar söz aldı. Çalıştay’ın sonuç bildirgesi yarın açıklanacak.&nbsp;

	&nbsp;

	&nbsp;