Derya Ceylan 

 

HABER MERKEZİ - İktidarın özel savaş politikaları kapsamında her türlü yöntemi kullanarak hedef aldığı kadınlar, yaşamın her alanında sözünü söylerken, direnişini yeni örgütlenmeler ile taçlandırdı. Kadınlar, “Jin jiyan azadî” felsefesiyle, 2023’te de demokratik, ekolojik ve kadın özgürlükçü çizgide yeni yaşamı kurma amacıyla direnişini sürdüreceğini dile getirmeye devam ediyor. 

 

Farklı dillerde, farklı coğrafyalarda da olsa eril zihniyete karşı kadınların ortak paydada buluştuğu direniş yıl boyunca devam etti. Rojhilat'tan Afganistan'a Rojava'dan Avrupa ülkelerine kadar direnişin hakim olduğu birçok yerde kadınlar, iktidarların politikalarını bulundukları her alanda protesto ederken, özgürlüğü için örgütlenmenin önemini vurguladı. Dünya ülkelerini etkisi altında alan Kürt kadın mücadelesi ve Türkiye'deki kadın hareketlerinin yıl boyunca direnişi iktidarın baskı politikalarına rağmen büyüyerek sürdü. Özel savaş politikaları kapsamında saldırı, taciz, katliam, şiddet, tecavüz, emek sömürüsü, hak gaspı, ekolojik yıkım, gözaltında işkence ve tutuklamalarla hedef alınan kadınlar, susmayacaklarını, seslerini daha fazla yükselteceklerini her alanda vurguladı. 

 

Kürdistan ve Türkiye'de 2022 yılının kadınlar için nasıl geçtiğine dair öne çıkan gelişmeleri derledik. 

 

Gülistan Doku için oturma eylemi 

 

Kadınlar yılın başından itibaren direnişlerini sürdürdü. Bunlardan biri de 5 Ocak 2020’de kaybedilen Gülistan Doku’nun akıbetini sormak oldu. Kadınlar, 2022’nin başından itibaren Gülistan için alanlara çıkmaya devam ederken, Gülistan’ın ailesi, çocuklarının bulunması için Tunceli Adliyesi önünde 1 Ocak’ta oturma eylemi başlattı. Aile ocak ayı içerisinde Ankara’ya giderek siyasi partilerle de görüşmeler gerçekleştirdi, ancak hala bir sonuç alınamadı. 

 

Paris ve Silopi katliamları hatırlatıldı 

 

9 Ocak 2013’te Paris’te katledilen Kürt kadın siyasetçiler, Sakine Cansız, Leyla Şaylemez ve Fidan Doğan ile 5 Ocak 2016’da Silopi’de sokağa çıkma yasakları döneminde katledilen Sêvê Demir, Fatma Uyar ve Pakize Nayır için bulundukları her yerde anma etkinlikleri gerçekleştiren kadınlar, katledilen kadınların ardılları olduklarını ve katillerini tanıdıklarını vurguladı. 

 

Adana'da Barış Anneleri Meclisi, Halkların Demokratik Partisi (HDP) Seyhan İlçe Örgütü'nde yapılan basın açıklaması ile kuruluşunu ilan etti. 

 

‘Aysel Tuğluk’a Özgürlük için 1000 Kadın’ ile kampanya

 

Ocak ayında yaşanan bir diğer gelişme ise Demans hastası Kürt siyasetçi Aysel Tuğluk için imza kampanyası başlatıldı. “Aysel Tuğluk’a Özgürlük için 1000 Kadın” denilerek başlayan kampanyada 4 günde imzacı kadınların sayısı 5 bini geçti. Yine dijital medyada da "#BinlerceAyseliz" etiketiyle paylaşımlar yapıldı. Aysel’in tedavi hakkı için derhal serbest bırakılmasını isteyen kadınlara farklı ülkelerden de destek geldi. 

 

İsyanın kadın hali: Artık yeter

 

Kadınlar, kazanılmış hakları için alanlarda olmaya devam etti. İstanbul’da Kadın Savunma Ağı, “Bakanlıkların fetvaları, nafakayı gasp etme çabası, katledilen kadınlar, intihara sürüklenen öğrenciler ve ekonomik krize karşı” basın açıklaması gerçekleştirdi. “Artık yeter” diyen Kadın Savunma Ağı, “Tüm bu hayatımızı kuşatan karanlık karşısında, hakkımız olanı isyanımızla alacağız” mesajını verdi. 

 

İktidara karşı ‘yazmaya da devam edeceğim’ dedi

 

Kadınlar bir yandan alanlarda seslerini yükseltirken, bir yandan da yaptığı çalışmalarla tepkisini dile getirdi. Bunlardan biri de sanatçı Sezen Aksu oldu. Sezen, yazdığı “Avcı” isimli şarkısının sözlerini paylaşarak, AKP ve iktidar yanlılarına tepkisini şu sözlerle gösterdi: “Sonuç olarak 47 yıldır yazıyorum… Yazmaya da devam edeceğim.”

 

Çevirmen Aysel Bora yaşamını yitirdi

 

Şubat ayında ise yaşanan gelişmelerden biri de çevirmen Aysel Bora’nın 79 yaşında yaşamını yitirmesiydi. Jean-Paul Sartre, Andre Gide, Amin Maalouf, Milan Kundera’nın da aralarında bulunduğu dünya edebiyatına mâl olmuş birçok yazarın eserini çeviren Aysel’in ölümünü, Can Yayınları dijital medya hesabından duyurdu. 

 

Tek bildiği sözcük ‘Kamber Ateş nasılsın’ olmuştu

 

1980 Askeri Darbesi’nde oğlu Kamber Ateş ,Mamak askeri cezaevinde tutulan ve Kürtçe konuşmanın görüşte yasak olmasından dolayı bildiği tek Türkçe sözcük olan “ Kamber Ateş nasılsın” ile söyleyeceği her şeyi söyleyen İpek Ateş hayatını kaybetti. Şiir ve öykülere konu olan İpek’in ölümünü Gazeteci Özer Akdemir, dijital medyadan duyurdu.

 

Uçan Süpürge’ye ödül

 

Türkiye’de kadın hareketinin öncülerinden gazeteci-yazar Duygu Asena anısına 2007 yılından bu yana verilen PEN Duygu Asena Ödülü, bu yıl Uçan Süpürge’ye verildi. 

 

Direniş Mart’ta da devam etti

 

Yılın üçüncü ayında da kadınlar direnişine devam etti. Emine Şenyaşar ve oğlu Ferit Şenyaşar’ın 9 Mart 2021’de Urfa Adliyesi önünde başlattığı Adalet Nöbeti’nin birinci yılında hak, hukuk, kadın örgütleri, siyasi parti temsilcileri de yer aldı. 

 

Gözaltı operasyonları 

 

Kadınlar bir yandan direnirken, iktidarın baskıları da devam etti. Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından 2021 yılına ait başlatılan soruşturma kapsamında evlere baskın düzenlenerek çok sayıda kadın gözaltına alındı. 25 kadın hakkında gözaltı kararı verildi. Ayrıca dosyaya kısıtlılık kararı getirildi. 2 kişi hakkında arama kararı olduğu ifade edilirken kadınlara ilişkin 24 saat avukat kısıtlılığı getirildi. Bunun üzerine avukatlar yakalama ve arama kararına ilişkin Diyarbakır 3’üncü Sulh Ceza Hakimliği’ne itirazda bulundu. Avukatların itirazı üzerine Hakimlik kadınların avukatlarıyla görüşme kısıtlılığının kaldırılmasına karar verdi. 

 

8 Mart coşkusu ve kadın mücadelesi 

 

Her yıl olduğu gibi bu yıl da kadınlar Kurdistan ve Türkiye’de 8 Mart Dünya Kadınlar Günü kapsamında “Yoksullaştırmaya ve kadın düşmanlığına karşı alanlardayız”, “Dem dema azadiya jinê ye” ve “Jin jiyan azadi” şiarlarıyla alanları doldurdu. Tecride karşı da mesaj veren kadınlar, özgürlüklerinin yolunun İmralı’dan geçtiğine işaret etti.  Birçok yerde ise kadınların etkinliklerine dönük polis engelleri yaşanırken, kadınlar bu engellemelere büyük bir direnişle karşılık verdi. 

 

Özgür Genç Kadın 4’üncü konferansını gerçekleştirdi 

 

Yıl içerisinde kadınlar dönem dönem konferanslar da düzenledi. Nisan ayında Özgür Genç Kadın (ÖGK), “Özgürlük için isyanı yükselt” şiarıyla 4’üncü Genç Kadın Konferansı’nı, İstanbul’un Fatih ilçesinde bulunan Balat İnşa Kültür Evi’nde gerçekleştirdi. Konferans, dünya kadın hareketi, kadın özgürlük mücadelesi, faşizm, genç kadın hareketleri ve örgütlü mücadelenin tartışılmasıyla sürdü. Halkların Demokratik Kongresi (HDK) Kadın Meclisleri ise Sarıgazi’de bulunan Ovacık Sosyal Dayanışma Derneği’nde “Kadın beyanı esastır, erkek aksini ispatlamak zorundadır” şiarıyla atölye düzenledi. 

 

Kürt siyasetçi Aysel Doğan yaşamını yitirdi 

 

Devletin her türlü baskısına ve şiddetine karşı mücadele eden, barış için ömrünü veren ve yakalandığı kanser hastalığı nedeniyle Kürt siyasetçi Aysel Doğan, tedavi gördüğü Almanya’da 11 Mayıs 2022’de yaşamını yitirdi. Aysel, PKK Lideri Abdullah Öcalan'ın çağrısı üzerine 1999 yılında Avrupa'dan Türkiye'ye gelen 2'nci Barış Grubu üyesi ve Kürt siyasetçiydi. Cenazesi önce Amed’de onlarca kadın tarafından karşılanan ve kadınların omuzlarında taşınan Aysel, buradan memleketi Dersim'de son yolculuğuna uğurlandı. Dersim’de de Aysel’in cenaze töreni öncesi kadınlara saldıran polisler, cenazeyi saatlerce bekletti. Polis engellemeleri ve saldırılarına rağmen kadınlar Aysel’i direnişle uğurladı. 

 

20’nci Ayşenur Zarakolu Düşünce ve İfade Özgürlüğü Ödülü’ne bu yıl hasta tutsak Aysel Tuğluk ve Taksim Dayanışması layık görüldü.

 

Bir yanda direniş bir yanda örgütlenme 

 

Kadınlar örgütlenmelerini haziran ayın da sürdürmeye devam etti. Bu kapsamda Söke Kadın Platformu, kuruluşunu ilan etti. Platformun amacı ise kadına yönelik şiddetle mücadele olduğu belirtildi. 

 

Tecride karşı Gemlik yürüyüşü

 

Kadınlar, yıl içerisinde tecride karşı duruşunu her alanda göstermeye devam etti. Ancak iktidar bir kez daha direnen kadını hedef aldı. Bu kez de 12 Haziran’da İstanbul Kadıköy’de “Tecrit siyasetine karşı özgürlüğü savunmak için Gemlik’e yürüyoruz” şiarıyla başlatılan eyleme katılan ve polisin saldırısına tepki gösterdiği için Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan, MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli ve Meclis Başkanı Mustafa Şentop tarafından hedef alınan, ardından Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın talimat vermesiyle DBP Eş Genel Başkanı Saliha Aydeniz hakkında fezleke hazırlandı. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından hazırlanan fezleke, yetkisiz kararı verilerek Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı’na gönderildi.

 

Aysel Tuğluk pankartı ile yürüyüş 

 

Direnişin sürdürüldüğü alanlardan biri de miting meydanları oldu. Ağustos ayında HDP İstanbul İl Örgütü’nün “Çözüm Biz’de Savaşlara ve Sömürüye Hayır” şiarıyla binlerce kişinin katılımıyla düzenlenen mitinge Tevgera Jinên Azad (TJA) aktivistleri, “Aysel Tuğluk serbest bırakılsın” yazılı dev pankart ile oluşturduğu yürüyüş kortejiyle katıldı. 

 

8 ayda en az 285 kadın katledildi 

 

Kadına yönelik şiddet verilerinin basına yansıdığı kadarıyla bilindiği, aslında verilerin, dönem dönem belirtilen rakamların üzerinde olduğu sık sık kadınlar tarafından gündeme gelmeye devam etti. Ağustos ayında STAR Kadın Derneği, yaptığı açıklamada, 2022’nin son 8 ayında en az 285 kadının katledildiğini duyurdu. 

 

Dolmabahçe Mutabakatı hatırlatması 

 

Özel savaş politikalarına, tecride ve her türlü hak ihlaline karşı, 1 Eylül Dünya Barış Günü’nde halklar yine alanlardaydı. İstanbul’da ise Barış Anneleri İnisiyatifi üyeleri ile Adalet Nöbeti tutulan anneler, 1 Eylül Dünya Barış Günü dolayısıyla Dolmabahçe Sarayı önünde yaptığı açıklama ile Kürt sorununun çözümü için PKK Lideri Abdullah Öcalan’ın kaleme aldığı ve her iki taraf arasında imzalanan Dolmabahçe Mutabakatına dikkat çekti. 

 

İzmir’de ise düzenlenen 1 Eylül etkinliğinde konuşan kadınlar, Barış Kadınları İnisiyatifi’nin kuruluşunu duyururken, inisiyatif olarak tutum belgesini açıkladı. 

 

Makbule Özer tahliye edildi 

 

Wan’da yaşayan 80 yaşındaki Makbule Özer ile 79 yaşındaki eşi Hadi Özer’in, Yargıtay’ın 2 yıl 6 ay hapis cezasını onaması sonucu tutuklanması oldu. “Örgüte yardım yataklık” iddiasıyla 2 yıl altı ay hapis cezaları öne sürülerek cezaevine gönderilen Makbule, sağlık sorunlarının ağırlaşması nedeniyle tahliye edildi.  Adli Tıp Kurumu’nun (ATK) verdiği rapor üzerine görüşe giden avukatlar, mahkemenin ATK’nin raporunu dikkate alarak Makbule’nin tahliye edilmesine karar verdi. 

 

TJA dördüncü konferansını gerçekleştirdi 

 

Eylül ayının en önemli gündemlerinden biri de TJA’nın Batman’da düzenlediği dördüncü Kadın konferansı oldu. İki gün süren ve çok sayıda kadının katılımıyla gerçekleşen konferansın şiarı ise “Faşizme karşı kararlı, özgürlükte ısrarcıyız” oldu. Konferansın sonuç bildirgesinde ise öne çıkan maddelerden biri de şu oldu: “Toplumu yeniden dizayn etmek isteyen kapitalist erkek egemen iktidarların öncelikli hedefi kadınlardır. Bu nedenle kadınlar olarak erkek egemen sisteme cevabımız, özgürlük mücadelemizi büyüterek yeni bir yaşamı inşa etmek olacaktır.” 

 

 Kadın Zamanı Derneği’nden kadın buluşması 

 

Toplantıların yanı sıra kadın buluşmaları da bu ay içerisinde yapılan etkinliklerden biriydi. İstanbul’da Kadın Zamanı Derneği, “Haklarımız ve Kazanımlarımız” başlıklı kadın buluşması gerçekleştirdi. Buluşmada, şiddete uğrayan kadınlarla kurulması gereken ilk iletişim ve hukuki sürece ilişkin tartışmalar yürütüldü. 

 

Semra Güzel tutuklandı 

 

Yıl içinde hedef alınan kadınlardan biri de HDP Amed Milletvekili Semra Güzel’di. Yasama dokunulmazlığı kaldırılan ve hakkında yakalama kararı çıkarılan HDP Milletvekili Semra Güzel 2 Eylül tarihinde büyük bir mizansenle gözaltına alındı. Savcılık ifadesinin ardından hakimliğe sevk edilen Semra, tutuklanarak cezaevine gönderildi. Öte yandan iktidara yakın medya kurumları tarafından “Kaçarken yakalandı” olarak lanse edilen ve hedef gösterilen Semra için kadınlar alanlardan ayrılmadı. İşkenceyle gözaltına alınmaya çalışılan Semra’nın polisler tarafından başının eğilmeye çalışılması ancak Semra’nın başını eğmemesine dair yayınlanan görüntüler ardından ise kadınlar “Kadın size bağ eğmedi, eğmeyecek” şiarıyla alanlardan seslendi. 

 

Kadınlar yeniden mücadele hatlarını ördü

 

Kadınlar, Eylül ayı itibariyle yeniden mücadele hatlarını örmeye devam etti. HDP Kadın Meclisi, yeni dönem politik mücadele hatlarına ilişkin bir toplantı düzenledi. Sonuç bildirgesinde, toplantının, İstanbul’da gözaltına alınarak tutuklanıp cezaevine gönderilen HDP Amed Milletvekili Semra Güzel şahsında, baş eğmeyen biat etmeyen tüm kadınlara adandı. 

 

Aysel Tuğluk tahliye edildi 

 

İki yıl önce demans hastalığı teşhisi konulan Kürt siyasetçi Aysel Tuğluk, tüm çağrılara ve direnişe rağmen “cezaevinde kalabilir” raporlarıyla rehin tutuldu. Kadınlar Aysel için alanlara çıkarak, her yerde “Aysel Tuğluk Serbest Bırakılsın” pankartları asarak tahliye edilmesi çağrısında bulundu. ATK’nin 26 Ekim’de “cezaevinde kalamaz” raporu vermesinin ardından Aysel, tutulduğu Kandıra Cezaevi’nden 27 Ekim tarihinde tahliye edildi. 

 

Gazeteci Nagihan Akarsel katledildi 

 

Direnişini Jineoloji Araştırma Merkezi üyesi olarak ve Jineoloji dergisi editörü olarak sürdüren gazeteci ve yazar Nagihan Akarsel, Silemanî’deki evinin önünde uğradığı silahlı saldırı sonucu hayatını kaybetti. 4 Ekim günü yaşanan katliam, hem Kürdistan hem Türkiye hem de Avrupa’da kadınların tepkisine neden oldu. Cenazesinin getirilmesi sürecinde birçok sorun çıkarılmasına ve engellenmeye çalışmasına rağmen, kadınlar, Nagihan’ın doğduğu Konya’nın Cihanbeyli ilçesine bağlı Gölyazı (Xelikan) köyüne getirildi. Nagihan, burada kadınların zılgıtlarıyla karşılanırken, yine kadınların omuzlarında köy mezarlığına götürülerek defnedildi. 

 

DTSO Meclis Başkanlığı’na Nevin İl seçildi 

 

Ekim ayının bir diğer önemli gelişmesi ise eril zihniyete karşı verilen mücadelenin sonuçlarıyla karşılaşmak oldu. Diyarbakır Ticaret Sanayi Odası (DTSO) Meclis Başkanlığı’na Nevin İl seçildi. DTSO tarihinde ilk kez bir kadın meclis başkanlığına seçilmiş oldu. 

 

Kadın direnişi baro genel kurullarında da devam etti 

 

İran rejimi tarafından katledilen Jina Emînî şahsında Rojhilat ve İran’ın yanı sıra Kürdistan ve Türkiye metropollerinde de “Jin jiyan azadî” felsefesi kadınların bulundukları her alanda daha fazla dile gelmeye başladı. Bu alanlardan biri de İzmir Barosu Genel Kurulu oldu. Genel Kurul’da konuşan ve “Jin jiyan azadî” sloganın atan ÖHD’li avukat Aryen Turan, bir grup tarafından ırkçı saldırı ve nefret söylemine maruz kaldı. Sonrasında ise hedef gösterilen Aryen, evin yapılan baskınla gözaltına alındı. Savcılığın başlattığı soruşturma kapsamında ifadesi alınan Aryen, daha sonra serbest bırakıldı. 

 

TJA’dan üç bölgede 25 Kasım startı 

 

Kadınlar her yıl olduğu gibi bu yıl da 25 Kasım’a haftalar öncesinden hazırlandı. TJA, “Faşizme ve Kadın Kırımına Karşı Şimdi Kadın Özgürlük Zamanı” şiarı ile 25 Kasım Kadına Yönelik Şiddete Karşı Uluslararası Mücadele Günü dolayısıyla İstanbul’un Şişli ilçesinde bir deklarasyon açıkladı. Deklarasyonda TJA, 25 Kasım startını üç bölgede vereceklerini duyurdu. Bu bölgelerden biri Şirnex’in Qıleban, Wan’ın Qelqelî (Özalp) ilçesinde bir diğeri ise Konya’nın Cihanbeyli ilçesine bağlı Xelikan köyü olarak belirlendi. Kadınlar her üç bölgede de eril şiddete ve zihniyete karşı sloganlarıyla direnişini sürdürdü. 

 

‘Jin jiyan azadî’

 

Yine 25 Kasım dolayısıyla birçok kentte kadın buluşmaları, yürüyüşler, mitingler ve benzeri etkinlikler düzenlendi. Özellikle Cîzîr ve İstanbul başta olmak üzere kadınlar birçok yerde polis şiddetine uğrayarak gözaltına alındı. Kadınlar her şeye rağmen bir adım geri atmayarak, “Jin jiyan azadî” dedi. 

 

Sığınaklar kurultayının 25’incisi düzenlendi 

 

Kasım ayının bir diğer önemli olayı ise Kadın Sığınakları ve Danışma/Dayanışma Merkezleri Kurultayı oldu. Kurultayın 25’incisi, 12-14 Kasım tarihlerinde Amed’in ev sahipliğinde düzenlendi. Rosa Kadın Derneği ve Mor Çatı Vakfı ortaklığıyla düzenlenen kurultaya, aralarında akademisyen, kadın örgütleri ve aktivistlerinin de yer alacağı 300’ü aşkın kadın katıldı. “Jin jiyan azadî” sloganının önemine dikkat çekilen kurultayda, aile, cinsel şiddet, çocuğa yönelik suçlar, özel savaş politikaları, kadın ve çocukların adalete erişimi gibi pek çok konu tartışıldı. 

 

HDP Bedlîs İl Kadın Meclisi kuruluşunu ilan etti 

 

25 Kasım dolayısıyla etkinliklerin yapıldığı kentlerden biri olan Bedlîs’te HDP İl Kadın Meclisi kuruluşunu ilan etti. HDP Tetwan ilçe binası önünde açıklama yapmak isteyen kadınlar polisin engellemesine tepki gösterirken, amaçlarını şu sözlerle özetledi: “Erkek şiddetinin etkin olduğu bir dönemde erkek şiddetine karşı en güçlü özsavunmamız belki de örgütlenmemizdir. Bunun için Kadın Meclisimizi ilan ederek bunu taçlandırıyoruz.”

 

Yazar Rojbin Perişan özgürlüğüne kavuştu  

 

Yıl boyunca kadına yönelik şiddet sadece dışarıda değil cezaevlerinde de sürdü. Birçok tutsağın infazı yakılırken, hasta tutsaklar için yapılan çağrılar ise görmezden gelindi.  Tüm bu çağrılar ve tepkiler sürerken, Gebze Kadın Kapalı Cezaevi’nde tutulan yazar Rojbin Perişan, 30 yıllık tutsaklığın ardından tahliye edildi. Sırasıyla Riha, Sivas, Midyat ve Gebze cezaevlerinde kalan Rojbin, gördüğü işkence ve kötü koşullardan dolayı rahim kanserine yakalandı. Bağırsaklarına yayılan kitle nedeniyle bağırsaklarının bir bölümü alınan Rojbin, 30 yılın ardından fiziki özgürlüğüne kavuştu. 

 

Nagihan Akarsel şahsında Podcast çalışması 

 

Guney Kurdistan’ın Silemanî kentinde, 4 Ekim günü katledilen Jineolojî Araştırma Merkezi üyesi ve Jineolojî dergisi editörü, akademisyen, yazar ve gazeteci Nagihan Akarsel, PolitikART Podcast’in daha önce planlanan “Jineolojiyi Dokumak” programına çalışmalarıyla katılacaktı. Nagihan’ın katledilmesiyle beraber yarıda kalan çalışmayı, çalışma arkadaşları ona ithaf ederek devam ettirdi. Bu kapsamda, Jineoloji Akademisi ve PolitikART Podcast “Jineolojiyi Dokumak” programının ikinci bölümünü “Nagihan Akarsel Özel Yayını” ile dinleyicilerle buluşturdu. Kendisine atfedilen programda Jineoloji'ye dair Nagihan’ın kaleminden süzülen yazılar seslendirildi ve yazdığı pasajlar da özenle seçilerek dinleyiciyle buluşturuldu. Jineoloji Akademisi’nin seslendirmeleri Podcast Spotify’da dinlenebilecek.

 

Garibe Gezer’in işkenceye uğradığı görüntüler ortaya çıktı 

 

Bir yandan kadın direnişi bir yandan da kadınların hedef alınması yılın son ayı Aralık’ta da devam etti.  Bunlardan biri de Garibe Gezer’in hedef alınarak katledilmesine dair görüntülerin ortaya çıkmasıydı. Mêrdîn'in Nisêbîn ilçesinde sokağa çıkma yasaklarının ardından 2016 yılında Kütahya'ya giderken gözaltına alınarak tutuklanan ve sürgün edildiği Kandıra 1 Nolu F Tipi Kapalı Cezaevi’nde uğradığı tecavüz ve işkencenin ardından 9 Aralık 2021 günü katledilen Garibe’ye yönelik işkence görüntüleri ajansımız aracılığıyla yayınlandı. Garibe katledildikten sonra jet hızıyla savcılık tarafından dosyaya gizlilik kararı getirilirken, avukatların da soruşturmaya dahil olmaları engellendi. Görüntülerde Garibe, çok sayıda gardiyan ve cezaevi memurları tarafından kollarından çekilerek yerlerde sürüklendiği görüldü. Yine görüntülerde işkenceye maruz kalan Garibe’nin yerde sürüklendiği esnada çığlık attığı da kameralara yansıdı. Görüntülerin yayınlanmasının ardından Garibe’ye ne olduğuyla ilgili kadınlar hem Meclis’te hem de alanlarda iktidara ve Adalet Bakanlığı’na seslendi. 

 

Cemaat ve tarikatlarda tecavüz 

 

Kadına ve çocuğa yönelik tecavüz suçları, bu ay da devam etti. İsmailağa Cemaati’ne bağlı Hiranur Vakfı kurucusu Yusuf Ziya Gümüşel’in, kızı H.K.G.’yi altı yaşında iken, müridi Kadir İstekli ile evlendirerek, tecavüze uğramasına göz yumması, kamuoyuna ciddi tepkilere yol açtı.  H.K.G.’nin, failden şikayetçi olmasıyla beraber kamuoyunun da tepkisi sonucunda Yusuf Ziya Gümüşel ile Kadir İstekli tutuklandı. Kadınlar her yerde alanlara çıkarak “Aklama yargıla” yargıya seslenirken, kadınların mücadelesi sonucunda Hiranur Vakfı ise mühürlendi. 

 

TJA’lı aktivistler hedef alındı 

 

Yıl boyunca alanlarda olan, tecride, savaşa, kadın kırımına, çocuğa yönelik suçlara, ekolojik yıkıma, ekonomik krize ve daha birçok soruna karşı tepkisini dile getiren TJA aktivistleri, bir kez daha hedef alındı. 29 Kasım günü Amed, İstanbul, İzmir, Muş, Agirî, Dilok ve Sêrt’te yapılan ev baskınlarında 21 kadın gözaltına alınarak Ankara’ya götürüldü. “Örgüt yöneticiliği” ve “Örgüt adın faaliyette bulunmak” iddialarından dolayı ifadeleri alınan kadınlar götürüldükleri adliyede ifade işlemlerinin ardından mahkemeye sevk edildi. Mahkemeye çıkarılan kadınlardan 13’ü hakkında ev hapsi kararı verilirken, 8 kadın hakkında ise tutuklama kararı verildi. 

 

Şebnem Korur Fincancı tutuklandı 

 

Türkiye’nin özel savaş politikaları kapsamında Güney Kurdistan bölgesine yönelik saldırıda kimyasal silah kullanımına ilişkin katıldığı bir televizyon programına konunun araştırılması gerektiğini söyleyen Türk Tabipler Birliği (TTB) Merkez Konseyi Başkanı Şebnem Korur Fincancı,  önce hedef gösterildi, ardından evine yapılan baskınla gözaltına alındı. Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı’nın başlattığı soruşturma gerekçesiyle gözaltına alınan Şebnem, İstanbul’a götürüldü. Tepkilerin de giderek büyüdüğü ve bir an önce serbest bırakılması istenen Şebnem, ifade işlemlerinin ardından sevk edildiği adliyede çıkarıldığı mahkemece tutuklanarak Sincan Cezaevi’ne götürüldü.  Hızlandırılmış bir şekilde hazırlanan iddianamenin kabul edilmesi sonucunda İstanbul Adliyesi’nde görülen duruşmada Şebnem, söylediklerinin arkasında olduğunu yineledi. Bir sonraki dava ise 29 Aralık’a ertelendi. 

 

30 yıllık tutsaklığı biten Şadiye Manap yeniden tutuklandı

 

Gebze Kadın Kapalı Cezaevi’nde tutulan Şadiye Manap, 30 yıllık tutsaklığın ardından 1 Aralık’ta tahliye edildi. Cezaevinden çıkmadan gözaltına alınan Şadiye, 2020 yılında hakkında açılan bir soruşturma gerekçesiyle Kocaeli Adliyesi’ne getirildi. İfade işlemlerinin ardından Şadiye, sevk edildiği Sulh Ceza Hakimliği’nce tutuklandı. Şadiye, Kandıra Cezaevi’ne götürüldü. 

 

Kadınlar ‘Savaşa Hayır’ dedi

 

Kadınlar Birlikte Güçlü, çok sayıda kadının yer aldığı bir görüntü hazırlayarak, savaş politikalarına karşı “Savaşa Hayır” çağrısında bulundu. YouTube’da yayınlanan görüntüdeki 14 kadın, Kadınlar Birlikte Güçlü’nün “Savaşa hayır” şiarı ile hazırlanan metnini okudu. Metinde ise birçok savaş, Türkiye’nin Rojava ve Kobanê’ye dönük sürdürdüğü saldırılar ve devletin yürüttüğü politikalara değinildi. Sürdürülen savaş siyasetinin Kürt halkının iradesini ezmeye dönük olduğuna vurgu yapılan metinde, tüm halklara bu savaş suçuna karşı sessiz kalmama ve ortak olmama çağrısı yapıldı.

 

Aysel Tuğluk’un hayatı filme konu oldu 

 

SES Eşitlik ve Dayanışma Derneği’nin “Barış için Kadın SES’i” projesi kapsamında, Kürt siyasetçi Aysel Tuğluk’un hayatı ve mücadelesinin anlatıldığı “Aysel” adlı kısa film yayınlandı. Filmi, gazeteci Mehveş Evin ile yönetmen Nesrin Ölmez hazırladı. 

 

Çocuğa yönelik tecavüze karşı mor zincir eylemi 

 

Dicle Amed Kadın Platformu (DAKAP) öncülüğünde çocuğa yönelik tecavüze dikkat çekmek amacıyla Amed’de Dağkapı Meydanı’nda mor zincir eylemi yapıldı. Eylemde, tarikatlar ve cemaatlere bağlı vakıflarda çocuğa yönelik taciz ve tecavüze tepki gösterildi. 

 

Yönetmen Sibel Tekin tutuklandı

 

Belgesel çekimi sırasında gardiyanları taşıyan servis aracının kamera kadrajına girmesi öne sürülerek hakkında açılan soruşturma kapsamında gözaltına alınan yönetmen Sibel Tekin, çıkarıldığı mahkemece, “örgüt üyeliği” iddiasıyla tutuklanarak Sincan Cezaevi’ne gönderildi. 

 

Dersim Katliamı tanığı Gülizar Halis yaşamını yitirdi 

 

Aralık ayında yaşanan bir diğer önemli olay ise Dersim Katliamı’nın tanığı ve sürgünü olarak bilinen Gülizar Halis’in yaşamını yitirmesiydi. Xozat ilçesine bağlı Pakire köyünde yaşayan Gülizar, uzun süredir köydeki evinde çocuklarının yardımıyla tedavi görüyordu. Hastalıklarından dolayı yaşamını yitiren Gülizar, Hozat’ın Pakire köyünde toprağa verildi.