Evin Çiftçi

 

RIHA - Êzidî kadınlar, inançlarının en kutsal bayramı olan Çarşema Sor’u karşılarken, hem kadim geleneklerini anlattı hem de bu bayramın barışa vesile olması çağrısında bulundu.

 

Êzidîlik, Mezopotamya’nın en kadim inanç geleneklerinden biri olarak, tarih boyunca maruz kaldığı fermanlara, sürgünlere ve asimilasyon politikalarına rağmen varlığını koruyarak bugünlere ulaştı. Êzidîtî olarak ifade edilen bu inanç ve yaşam biçimi, yalnızca dini bir aidiyeti değil; kültürü, belleği, toplumsal yaşamı ve doğayla kurulan bağı da içinde barındırıyor. Êzidîlerin inanç takviminde yer alan Îda Êzî, Cema, Îda Xwedan, Îda Xidir Îlyas ve Çarşema Sor gibi kutsal günler; doğa döngüsü, yaratılış inancı ve toplumsal dayanışma etrafında şekilleniyor. Bu özel günler genellikle oruç, ziyaret, dua ve toplu buluşmalarla karşılanıyor.

 

Êzidî inancının en kutsal ve en önemli bayramlarından biri olan Çarşema Sor ise, kıştan bahara, kaostan düzene ve sudan toprağa geçişin simgesi olarak kabul ediliyor. Rumi takvime göre nisan ayının ilk çarşambasında karşılanan Çarşema Sor, Êzidî inancında yeni yılın başlangıcı olarak görülüyor. Bayram günü evlerde özel yemekler hazırlanıyor, yumurtalar rengârenk boyanıyor, kutsal mekanlar ziyaret ediliyor ve ardından akraba ile komşu ziyaretleri gerçekleştiriliyor. Êzidî inancında doğaya duyulan saygı gereği, bu günde toprağın sürülmemesi, bitki dikilmemesi ve düğün yapılmaması gibi gelenekler de sürdürülüyor. Çarşema Sor, bu yönüyle yalnızca bir bayram değil; doğayla, inançla ve toplumsal hafızayla kurulan güçlü bağın da ifadesi oluyor.

 

Riha’da yaşayan Êzidî kadınlar, Çarşema Sor bayramına ilişkin ajansımıza konuştu.

 

‘Şengal’de Çarşema Sor bayramını kutladığım günleri özlüyorum’

 

Bu sene Çarşema Sor bayramında özgür olacakları bir barış istediklerini dile getiren Celila Burç, “Aslım Şengal’e dayanıyor. Ben Şengal’de doğup büyüdüm. Şengal’de savaş döneminde kaçıp buraya geldik. Babamlar hâlâ kampta kalıyor. Biz de buraya geldikten sonra geleneklerimizi devam ettirdik. Orucumuzu tutup bayramımızı kutladık. Çocuğundan yaşlısına kadar hepimiz birlikte çıkıp Laliş’e gidiyorduk. Ancak şimdi uzak olduğundan dolayı gidemiyoruz. Çarşema Sor günü sabahtan akşama kadar Laliş’e gidip yumurta boyama gibi adetleri yerine getiriyorduk. Şengal’de Çarşema Sor bayramını kutladığımız günleri özlüyorum. Çarşema Sor gününde kurban da kesip büyük sofralar kuruyorduk. Zenginler koyun gibi hayvanlar keserken, yoksullar tavuk gibi küçük hayvanlar kesiyor. O gün dışarı çıkıp akşama kadar eve gelmeyiz. Tawûsê Melek bu ayda yeryüzüne indiği için biz bu ayda evlenmeyiz. Şengal’de bu ayda bir gelin evlenirse ya terk edilir ya da ölür inancıyla hiçbir zaman bu ayda evlenmeyiz” dedi.

 

‘Bu bayramda barışın gelmesini istiyoruz’

 

Çarşema Sor bayramının yalnızca Êzidîler için değil, tüm Kürtler ve Kürdistan’da yaşayan halklar için ortak bir değer olduğunu belirten Reşê Sürü, bu bayramda barışın gelmesini istediklerini söyledi. Reşê Sürü, “Çarşema Nîsanê, baharın gelişinin işaretidir. Sofralar kurar, herkesi davet eder, bayramımızı kutlarız. Sadece Êzidîler için değil, tüm Kürtler içindir. Êzidîler her yıl bugün Çarşema Sor bayramını kutlar. Bu bayram sadece bizim için değil, yeryüzündeki tüm Kürtler ve Kürdistan içindir. Çarşema Sor bayramında akraba ve dostlarımızın yanına gideriz ve küs olanlar barışır. Bugün bizim için çok değer ve anlam ifade eder. O gün yumurtaları renk renk boyarız. Şeker ve lokumları gelen misafirlere ikram ederiz. Çarşema Sor muteber bir gündür. Ziyaretlere gidip dualar ederiz” şeklinde konuştu.