Evrim Kepenek 

 

ARTVİN – Sarp Sınır Kapısı’nın açılmasının ardından Doğu Karadeniz’de yaşanan hareketliliğinin bölge halkına kültürel yozlaşma olarak yansıdığını söyleyen Hopa Sosyalist Kadın Meclisi’nden Nurcan Vayiç, sınır kapısının en olumsuz etkilerinin kadın ve çocuklara olduğu görüşünde. Gürcistan’dan gelen kadınların çok daha düşük ücretlerle çalıştırıldıklarını anlatan Nurcan, “Gürcülere ‘ikinci sınıf kadın’ muamelesi yapılıyor” eleştirilerinde bulunuyor.

 

Türkiye ve Gürcistan arasındaki tek sınır kapısı olan Sarp Sınır Kapısı, 1989’da karşılıklı olarak insan trafiğine açıldı. Trafiğe açılır açılmaz da, kadınların yaşamından emek boyutuna kadar çok geniş alanlarda da etkisini göstermeye başladı.  Sarp Sınır Kapısı’nın açılması bölge için bir mihenk taşı. 

 

Sarp Sınır Kapısı’nın açılması ile iki bölge ve sınırlar ile ayrılan Gürcü, Laz, Hemşin, Mergel halkları arasında ilişkiler yoğunluk kazandı. Özellikle, Rus ve Gürcülerin getirdikleri giyim kuşamdan yiyecek maddelerine kadar olan her şey “Rus pazarı” adı altında kurulan pazarlarda satılmaya başlayınca, halklar arasında ticaret de iletişim de arttı.  

 

Öğretmenler ucuz iş gücü olarak kullanıldı

 

O bölgeden pazarda mallarını satmak için gelenler dışında, Gürcistan’ın ekonomik sorunları nedeni ile işçi olarak gelenlerin sayısı da arttı. Öyle ki, astroloji bölümü akademisyenler, 3 dil bilen ilkokul öğretmenleri Karadenizlilerin bahçesinde çok ucuz ücretler karşılığında çalışmaya başladı. Karadeniz’den elde ettikleri ücret ile Gürcistan’daki ailesini geçindiren on binlerce kişiden söz ediliyor.

 

‘Erkekler kadınlar şiddeti artırdı’

 

Hopa’da yaşayan Hopa Sosyalist Kadın Meclisi’nden Nurcan Vayiç de bölgeyi en iyi gözlemleyen isimlerden biri. Sarp Sınır Kapısı’nın aileleri ve bölgedeki emek ilişkilerini derinden etkilediğini söyleyen Nurcan, kadınların sürekli olarak erkeklerden şiddet gördüklerini ve birçok kadının bunları ifade etmekten korktuğunu söylüyor.  

 

‘Kadınlar ve çocuklar çok fazla zarar gördü’

 

Kültürel yozlaşmanın arttığını, okumanın değil kısa yoldan para kazanma öğütlerinin çokça duyulmaya başlandığını anlatan Nurcan,  çocukların bu süreçten çok olumsuz etkilendiği görüşünde. “Kadınlar ve çocuklar bu süreçten en olumsuz etkilenen gruplar oldu. Çünkü, babalar erkekler, bu dönem akıllarına her türlü kötülüğü yaptılar”  diyen Nurcan, birçok anlamda olumsuzluklar yaşandığını belirtiyor. 

 

‘Gürcülere ikinci sınıf kadın muamelesi yapılıyor’

 

Gürcistan’dan gelen kadınların çok daha düşük ücretlerle çalıştırıldıklarını anlatan Nurcan, “Gürcülere ikinci sınıf kadın muamelesi yapılıyor. O insanlara, ‘Bir şeyleri göze alıp buraya geldiğine göre bu davranışlara maruz kalmayı da bilecekler’ tarzında yaklaşılıyor. Üstelik Gürcüler’in haklarını savunabilecekleri bir alan da yok” diyor.

 

Erkeklerim algıları değişti

 

Sosyolog Öznur Koyuncu ve Afyon Kocatepe Üniversitesi öğretim üyesi Osman Meral de, 2013 yılında yayınladıkları “Sarp Sınır Kapısı’nın Hopa’da Yaşayan Ailelere Etkileri” başlıklı araştırmalarında, Nurcan’ın anlattıkları benzer sonuçlara ulaştı. Elde edilen bulguları dört alt başlıkta toplayan araştırmacıların raporunda, “Kapının aile üyeleri üzerinde farklı değişikliklere neden olduğu, aile algısını kısmen de olsa değiştirdiği söylenebilir. Bu değişmeler, küçük bir ilçede modern zamanların etkilerinden ziyade daha yoğun olarak kapının etkisindendir. Ahlaki olarak yozlaşma ve özellikle erkek aile bireylerinin aile algıları olumsuz etkilenmiştir” deniyor. 

 

‘Kumar sorunu arttı’

 

Eğlence hayatındaki anlayışın değiştiğine ve özellikle erkeklerin kumar alışkanlığı edindiğine dikkat çekilen araştırmada son olarak, “Kumar temelli ekonomik ve sosyal sorunlar peş peşe gelmektedir. Çocuklar ve gençler adeta ebeveynlerine ve diğerlerine öykünerek bu eğlence hayatından olumsuz etkilenmeleri söz konusudur. Kapı bölge kadını üzerinde de etkili olmuştur” ifadelerine yer verildi.