Dilan Babat/ Zeynep Turgut

 

MUŞ - Muş’ta sonbahar mevsiminin gelmesiyle beraber şeker pancarı toplamak için tarlalarda çalışan kadınlar, emeklerinin karşılığını alamadıklarını söyleyerek, “Devlete verdiğimiz şeker pancarları karşılığında sadece ürettikleri şekerden yararlanabiliyoruz” diyor. 

 

Yaz mevsiminin başlamasıyla beraber tohumları atılan şeker pancarı, sonbaharda toplanmaya başlıyor. Muş’un Malazgirt ilçesine bağlı Çayırdere (Derik) köyünde kadınların emeğiyle ekilen şeker pancarı yine kadınlar tarafından toplanıyor. Emeğinin karşılığını alamayan kadınlar, sabahın erken saatlerinde tarlalara giderek şeker pancarı topluyor. Pancar toplayan kadınlardan İpek Mert, tarlada çalışmanın zor olduğunu söylüyor. 

 

‘Ekimi de zor çıkarması da zor’

 

İpek, şeker pancarının ekiminden toplanmasına kadar neler yaptıklarını şöyle anlatıyor:  “Havaların ısınması ile birlikte şeker pancarı ekimlerine başlıyoruz.  Gübreleme işlemini de ekim işi bittikten sonra hemen gübrelemeye başlıyoruz.  Ekimi zahmetli olduğu gibi çıkarması da zor oluyor. Yağmur yağdığı zaman şeker pancarı toprağın altında çıkarmaya çalışınca daha zorlaşıyor.  Güneşin altında çapa işlemi bizleri çok fazla zorluyor.  Sabahın erken saatinden evlerimizden gelerek gün boyu tarlada çalışıyoruz.”

 

‘Sadece şekerden yararlanıyoruz’

 

Emeklerinin karşılığını alamadıklarını söyleyen İpek, kendi ekonomik özgürlüğünü kazanmak istediğini ve iş alanlarının kadınlar için yetersiz olduğu için tarlalarda çalıştığını dile getiriyor.  İpek, “Çıkardığımız şeker pancarları devlete ait fabrikalarda şeker olarak işleniyor. Bizler sonbahara kadar şeker pancarı tarlalarında çalışıyoruz, ama emeğimizin karşılığını da bulamıyoruz. Devlete verdiğimiz şeker pancarları karşılığında sadece ürettikleri şekerden yararlanabiliyoruz. Mecbur olmasak bu kavurucu sıcağın altında kimse çalışamaz” diyor. 

 

‘Emek dışında zararlı ve borçlu çıkıyoruz’

 

Tarlada çalışan Pervin Tunç ise, kadınların ekonomik alanda özgürleşebilmesi için herhangi bir proje olmadığını ve kadınların emeğinin sömürü altında olduğuna dikkat çekiyor. Pervin, yaşam koşullarının kendilerini tarlada çalışmaya mecbur bıraktığını ifade ederek, başka bir seçeneklerinin olmadığını dile getiriyor. Pervin, “Bu şeker pancarları fabrikalarda işlenirken, gübresinden tutun her şeyi biz karşılıyoruz. Tarlada çalışmanın tek ve en güzel yanı kadınlar ile dayanışma içerisinde olmak. Yoksa şeker pancarının ekimi de çıkarması da çok zahmetli bir iştir. Bizler bu zahmetli işe girmemizin tek sebebi erkeğin eline bakmamak. Ama ekonomik özgürlüğümüzü burada da kazanamıyoruz. Tarlada çalışan hiçbir emekçi emeğinin karşılığını alamıyor. Bizler çalıştığımız halde borçlu ve zararlı çıkıyoruz” diye belirtiyor.