ANKARA - Bütçe görüşmelerinde konuşan DEM Partili Sevilay Çelenk, üniversitelerdeki nitelik kaybına, öğrencilerin yaşadığı ekonomik sorunlara ve akademisyenlerin ihraç edilmesine dikkat çekerek, “Bizler demokratik bir Cumhuriyet ihtimaline inanıyorduk. Partim de buna inanıyor ve hala bunun mücadelesini veriyoruz” dedi.

 

Meclis Plan ve Bütçe Komisyonu'nda 2027 Merkezi Yönetim Bütçe Kanun Teklifi kapsamında Milli Eğitim Bakanlığı bütçe görüşmeleri başladı. Görüşmeler, Bakan Yusuf Tekin'in sunumu ile başlarken, milletvekillerinin bütçe üzerine yapacağı konuşmalar ile devam ediyor.

 

Komisyon görüşmesinde, DEM Parti Milletvekili Sevilay Çelenk söz aldı.

 

‘Bütçe 100 katına çıksa eğitimin niteliği değişmeyecek’

 

Eğitim alanındaki sorunların yalnızca bütçe miktarıyla çözülemeyeceğini belirten Sevilay Çelenk, “Eğitim alanının çok sorunu var. Ben daha çok eğitim anlayışı ve üniversitelerle ilişkili söyledikleri üzerinden bir konuşma yapmak istiyorum DEM Parti adına. Yüksek Öğrenimin bütçesinin azlığı, çokluğu kalemleri üzerindeki 3 trilyon olduğu biraz evvel ilan edildi. Konuşmak istemiyorum. Çünkü bu bütçe 100 katına bile çıksa bu eğitimin niteliği değişmeyecek. Bunu konuşmalarınızdan anlıyoruz. Eğitim bütçesi öğrencinin açlığına, özel okul öğretmenlerinin çaresizliğine, KHK'lara ilaç olmayacak. Herhangi bir kalemi fazla bütçe istediğimizde iktidarlarınız döneminde o bütçenin nerelere gittiğini yaşadıklarımızdan biliyoruz. Sorun çok. Üniversitelerin hali Ankara'nın, başkentin göbeğindeki birçok üniversiteden de belli” dedi.

 

‘Devlet üniversiteleri düşünsel anlamda ölüme terk edildi’ 

 

Üniversitelerin fiziksel koşullarına ve eğitim niteliğine dikkat çeken Sevilay Çelenk, “Devlet üniversiteleri düşünsel anlamda ölüme terk edildi. Fiziksel kampüs koşulları anlamında her zaman yarı ölüydü zaten. Kampüsü olmayan üniversite temsili binalardan hiç söz etmeyelim bugün. Tamam. Özel üniversitelerin çoğu da teknik donanım, bina kapasitesi, kampüs güvenliği ve refahı bakımından yerlerde sürünüyor. Her iki tarafta da üniversitelerde cinayetler işlendi, işleniyor. Nitelik sorunu zaten çok ağır. Özel üniversitelerde bilgi öğren de gördüğümüz gibi iyi olanlarının hepsi hedefte. Vakıf üniversitelerinin nitelikli öğretim kadroları saldırı altında. Devlet üniversitelerine dönelim. İşte çıkın buradan. 2,8 km kadar yürüyün. Ben o yolu çok yürüdüm. Çankaya Kapısı'ndan çıkın. SBF Hukuk, İletişim fakülteleri, Eğitim Bilimleri Fakültesi olan Cebeci Kampüsü'ne gidin. Dersliklerin doğru dürüst ısınmadığı, öğrencileri de çalışmak için bile olsun bir alan açamayan, kütüphanede yer kapmak için yarışan öğrenciler. Bu Cumhuriyet'in en eski, en köklü üniversitelerinden biri, İTÜ üniversitesinden biri. Bir şey değiştiğini sanmıyorum. Oradaydım. Bütçe arttığında da değişeceğini sanmıyorum” ifadelerini kullandı.

 

‘4 bin liralık bursla öğrenim yapılamaz’ 

 

Üniversite öğrencilerinin barınma ve geçim sorunlarına değinen Sevilay Çelenk, “Üniversite öğrencilerinin çok sorunu var. YÖK'ün Ekim ayındaki açıklamalarına göre 6,3 milyon yükseköğretim öğrencisi var. Bu öğrencilerin sadece 1 milyonu KHK yurtlarında ve bu rakamla övünüyorsunuz. Geri kalanı kiralarla boğuşuyor, yetersiz burslarla boğuşuyor ve güvenliği yaşam savaşı veriyor. Öğrencilerin aldığı 4 bin TL'lik KHK bursu ile bir öğrenim savaşı verilebilir ancak öğrenim yapılamaz. İstatistiğe gerek yok. 10 yıl evvel ben üniversitede öğrenciyken bir akademisyenken bir öğrencim yanıma gelip demişti ki hocam ben iki şeyden birini seçmek zorundayım eğitime devam etmek için. Ya öğle yemeği yiyeceğim ya 5 km gidiş, 5 km dönüş, günde 10 km yürüyeceğim. İkisini birden yapamıyorum. 4 bin lira da bugün herhalde bu öğrencileri 10 yıl sonra da bu durumda bu durumda tutuyor. Bugün de bunu aynı anda yapamayan öğrenci çok” diye konuştu.

 

‘Hepsini kökünden söküp attınız’

 

Üniversitelerde geçmişte var olan düşünsel ortamın ortadan kaldırıldığını ifade eden Sevilay Çelenk, “Yine de o kampüslerde bir zamanlar bir başka şey vardı. İlham vardı, esin vardı, heves ve heyecan vardı. Hangi yayın çıksa okuyan, hangi eser çevrilse haberdar olan, dünya filozoflarını kendi ülkeleriyle eş zamanlı olarak tanıyan, okuyan, tartışan, tartışmaya çalışan, gece yarılarına kadar ders hazırlayan hocalar, dersler bittikten sonra hocaların odalarından ayrılmak istemeyen öğrenciler vardı. Bir zamanlardı, bir zamanlar. Hiçbir şeyi romantize de etmiyorum, etmek de istemiyorum. Eksik gedik çoktu. Öğrenciler ve hatta belki akademisyenler okuduklarının bir kısmını yanlış anlamakta, bir kısmını yanlış yorumlamaktaydı belki. Fakat yine de eğitim dendiğinde üniversite eğitim dendiğinde elimizdeki en kıymetli şey. Antik Yunan'dan, Atina'daki agoralardan bu yana en kıymetli şey aç karınla bile oluyordu bazen. Esinle, hevesle, heyecanla oluyordu. Hepsini kökünden söküp attınız” dedi.

 

‘Üniversiteleri üniversite katillerine terk ettiniz’

 

Akademisyenlerin ihraç edilmesini ve üniversitelerdeki uygulamaları eleştiren Sevilay Çelenk, “Zihin bahçelerinde hiçbir evrensel değer filizlenmemiş, zihin bahçeleri bahar görmemiş, üniversite katili İbişlere terk ettiniz üniversiteleri. İşte sendikalı, özgürlükçü, seküler, demokrat eğitim kadrolarının 10 yıllık KHK zulmü. İşte barış akademisyenleri. İşte yargı, işte hukukun üstünlüğü. AYM, Danıştay tanımayan idare mahkemesi kararları. Sadece barış imzacılarında yakından imzacılarında yakından bakalım. Attığınız her adımın hesabını verdiğinizi söylediniz az evvel. Biz bu adımları oradan çok iyi biliyoruz” ifadelerini kullandı.

 

‘Barış akademisyenlerine yönelik uygulamalar hukuk dışıdır’

 

Barış Bildirisi'ni imzalayan akademisyenlere yönelik ihraç kararlarını hatırlatan Sevilay Çelenk konuşmasına şöyle devam etti: “11 Ocak 2016 tarihli bildirinin ilk imzacısı bin 128 kişidir. Daha sonra toplam imza sayısı 2 bin 212'ye ulaşmıştır. Bu imzacı akademisyenden yalnızca 406'sı OHAL Kanun Hükmünde Kararnameleriyle kamu görevinden çıkarılmıştır. Şükür ki diğerleri çıkarılmadı tabii. Fakat bu ayrımın hangi nesnel ve denetlenebilir ölçütlere dayandığının hiçbir açıklaması olmamıştır. Hukuk dışılığı her gün yeniden açığa çıkmıştır. Bu keyfilik giderek ağırlaşan bir biçimde, izaha muhtaç biçimde sürdürülüyor. Anayasa Mahkemesi'nin bildirimin ifade özgürlüğü kapsamında bulunduğuna ilişkin bir ve diğerleri kararı idari süreçlere ve idari yargı denetimine tutarlı biçimde yansımamıştır. İhraç edilen akademisyenlerden yalnızca 18'i OHAL Komisyonu kararıyla, 16'sı ise kesinleşmiş mahkeme kararıyla kamu görevine dönebilmiştir. Anayasa Mahkemesi kararına rağmen uygulama birliği sağlanamamıştır kısacası. OHAL Komisyonu bu karardan yaklaşık 1,5 yıl sonra söz konusu bildiriyi imzaladığı için kamu görevinden çıkarılan akademisyenlerin büyük çoğunluğunun başvurularını reddetmiş, bu kararlar üzerine açılan davalarda bazı idare mahkemeleri kural olarak ret, bazıları da idare mahkemeleri bazı idare mahkemeleri de kabul kararları vermiştir. İstikrarsızlık buralarda da devam etmiştir.

 

Barış imzacıları sorunu yeni bir yasal düzenlemeyle çözülmeli

 

Bu konular, bu ağır hukuk dışı ve ağır biçimde ideolojik tasfiyenin yüzüncü yılında bize anlatacağınız bir şey var mıdır Sayın Bakan? Dar gelirli, başarılı öğrencilerin erişim şansı bulabildiği köklü kamusal eğitim kurumlarına neden düşman kesildiniz? Barış imzacıları sorununun bugün çözülmesinin bir tek yolu vardır. Yeni bir yasal düzenleme yapıp bu artık yargının çözemeyecek kadar karmaşıklaştırdığı duruma son vermektir. Ağır tahribat yarattınız diyoruz. Bize Boğaziçi'nin, ODTÜ'nün uluslararası indeks başarılarından söz ediyorsunuz. O indekslerin hiçbir zaman ölçmediği, ölçemediği türden bir bilme biçimini, hakiki bir bilgiye ulaşma çabasını, dünyanın bütün kapitalist yarışmacı, liberal üniversite pazarları gibi yaparak öldürdünüz, ölüme terk ettiniz. Bu ülkede bu da size nasip oldu.

 

Kürt çocuklarına anadilde eğitim hakkını görmediniz

 

Türkiye modernleşmesi mi dediniz Sayın Bakan az evvel? Avrupa'da soykırımcı faşizmler zuhur etmekteyken kurulan imparatorluk bakiyesi bir ülkede erken Cumhuriyet'in bütün eksikleri, yanlışları ve affedilemez suçlarını son çeyrek yüzyıldaki iktidar pratiğinizde, 21’inci yüzyılda elinizde demokratik bir Cumhuriyet için her şey ama her şey varken misliyle 20 den ürettiniz. Erken Cumhuriyet'in bütün günahlarına rağmen ülkenin en ücra köşesinden çıkardığı yetenekli köy çocuklarını dünya çapında sanatçı, yazar, matematikçi, hekim yapan ufku hiç ama hiçbir zaman sizlerde olmadı. O çocuklara öte dünya dışında hiçbir şey vaat etmediniz. Hiçbir şeye layık görmediniz. 100 yılını tamamlayan bir Cumhuriyet'in çeyrek yüzyılında iktidardınız ve anadilde eğitim hakkını bu ülkenin Kürt çocuklarına, Kürt yurttaşlarına hak görmediniz. Eksik Cumhuriyet, yanlış Cumhuriyet, amenna. Onu da adıyla adınca söyleyip duran bizdik zaten. 25,5 yıllık akademisyenliğimin 15 yılında Türkiye modernleşmesinin yukarıdan aşağı inşa ve dışlama pratiklerini her düzeyde anlattım. Lisans, yüksek lisans ve doktora. Sizin demokrasinin kırıntısına tahammül etmeyen zihniyetinizle tanışıklığı ne kadar ilerletirsek ilerletelim niye öyle yaptık da demiyorum. Pişman olmadım. Çünkü bizler demokratik bir Cumhuriyet ihtimaline inanıyorduk. Partim de buna inanıyor ve hala bunun mücadelesini veriyoruz. Hala o ihtimal için mücadele ediyoruz. Eşit yurttaşlık temelinde Kürdüyle, Türküyle, Çerkeziyle birlikte yaşanan ortak demokratik Cumhuriyet. 

 

Eleştiri eğitimin ayrılmaz bir parçasıdır

 

Sizler maalesef demokratik bir Cumhuriyet ihtimaline saldırdınız. Kesintisiz bir saldırı. Defalarca değişen eğitim müfredatı, defalarca değişen sınav sistemi, defalarca değişen eğitim bakanları sürdürülen sistematik bir saldırı. Bugün Milli Eğitim Bakanı istifa diyen öğrenciler cezaevlerini boyluyor. Bu benim 35 yıl önceki öğrenciliğimde bile olmuyordu ki 80 darbesinin 5 yıl sonrasıydı, 6 yıl sonrasıydı. Eleştirel akıl mı dediniz? 25 yıllık iktidarınızı eleştirip de zulüm görmeyen bir tek akademisyen yoktur. Biz Cumhuriyet eleştirisini ders yapmıştık. Çünkü eleştiri olmadan hiçbir rejim bir ufuk vaat edemez. Eleştiri de ilham gibi eğitimin ayrılmaz bir parçasıdır.”