NAVENDA NÛÇEYAN - Di 63'yemîn runiştina Encûmena Mafên Mirovan a NY de hat eşkerekirin ku hêzên Îranê li Îranê gule li xwepêşander û zarokan reşandine. Li ser qirkirin û binpêkirina mafên jinan, bangên lezgîn ên hesabpirsînê hatin kirin.

 

Seroka Komîteya Rastî û Lihevhatinê û Mîsyona Lêkolîna Rastiyan Sara Huseyîn, rapora mîsyonê ya di 63'yemîn runiştina Konseya Mafên Mirovan a Yekîtiya Yekbûyî de pêşkêş kir. Di raporta ku di 21’ê Îlona 2026’an de hate parvekirin de, hate diyarkirin ku hêzên di dema tepeserkirina xwepêşandanan de rasterast gule li ser xwepêşanderan ku di nav de zarok û rêwî jî hene, reşandine.

 

Rapora eşkere dike ku hêzên ewlehiyê birîndaran li  nexweşxaneyan girtine bin cavan gelek girtî rastî êrişên nemirovane hatine. Şandeya lêkolînan li ser bingeha hevpeyvînên şahidek, wêneyên satelîtê, vîdyo û gelek belge û rêzikên delîlên berhevkiriye.

 

Herî kêm 221 zarok hatin qetilkirin

 

Li gorî rapora komîteyê, hikûmeta Îranê lîsteyek weşandiye ku navên sê hezar û 038 kesan di xwepêşandanan de jiyana xwe ji dest dane tê de hene û hejmara birîndaran jî wekî 25 hezar diyar kiriye. Lê belê Komîteya Lêkolîna Rastiyan tekez kiriye ku ev hejmar pir zêde ne û dibe ku hejmara rastîn a qurbaniyan gelekî zêdetir be. Di vê raporê de her wiha hat destnîşankirin ku di van êrîşan de herî kêm 221 zarok hatine kuştin.

 

Zêdebûna darvekirinan û binpêkirina mafê jiyanê

 

Rapor balê dikşîne li ser gelek tundî û bikaranîna cezayê darvekirinê yê li dijî xwepêşanderan. Li gorî rapora, di navbera meha Adar’ê û 31’ê Tebaxa 2026’an de bi kêmî ve 29 kes di xwepêşandanan de hatine darvekirin. Zêdetirî 70 kesî, ku di nav wan de herî kêm pênc jin û sê zarok hene, hîn jî di xetereya darvekirinê de ne. Komîteyê da xuyakirin ku di van dozan de mafê darizandinek adil hatiye binpêkirin, îtîrafên bi zorê ji girtiyan hatine girtin û bi taybetî jin û parêzerên wan ji gihandina mafê parastinê hatine bêpar hatine hiştin.

 

Êrîşên leşkerî û armancgirtina sivîlan

 

Beşek din a raporê balê dikşîne li ser du êrişên leşkerî yên ku di 28’ê Sibata 2026’an de hatine kirin. Komîteyê diyar kir ku "sedemên maqûl" hene ku nîşan didin van êrîşan ji aliyê hêzên Amerîkayê ve hatine pêkanîn û sucê şer kirine:

 

Dibistana Seretayî ya Shajara-e-Taiba hedefgirtin. Li gorî herêmî, di vê êrîşê de zêdetirî 150 kes, ku nêzîkî 120 zarok bûn, hatin kuştin.

 

Komplekseke werzîşê û herêmeke nichetecihbûnê hat hedefgirtin ku di encamê de 22 sivîl jiyana xwe ji dest dan. Lê Fermandariya Navendî ya Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê (CENTCOM) berpirsiyariya êrîşê red kir.

 

Banga ji bo edalet û hesabpirsînê

 

Rapora Komîteya Rastî û Lihevhatina xwe bi bangeke li Komara Îslamî ya Îranê rapora xwe bi dawî dike û dibêje demildest binpêkirinên mafên mirovan û darvekirinan rawestîne û lêpirsînên serbixwe û bêalî dike. Her wiha bang li hemû aliyên şer dê kirin ku şert û mercên parastina sivîlan, hesabpirsîna ji berpirsiyaran û tezmînata qurbaniyan misoger bikin.