Melîke Aydin 

 

STENBOL - Endama Lijneya Rêveberiya Navendî ya DEM Partiyê Îlknur Bîrol diyar kir ku divê statuya Rêberê Gelê Kurd Abdullah Ocalan di çarçoveya qanûnî de bê dayîn û pêvajo ji hêla qanûnî ve bê garantîkirin û got, "Gotin qediyan, dem dema çalakiyê ye." Îlknur Bîrol her wiha destnîşan kir ku jin mijarên sereke û damezrîner ên maseyê ne.

 

Her çiqas nîqaşên li ser çareseriyeke demokratîk a ji bo pirsgirêka Kurd berdewam dikin û gavên dawî yên ku Tevgera Azadiya Kurd avêtine ji aliyê raya giştî ve wekî "îradeya çareseriyê" têne dîtin jî, nebûna gavên berbiçav û qanûnî yên dewlet û partiya desthilatdar hîn jî mijara rexneyan e. Tevî bangên ji bo bidawîkirina pevçûnê, xurtkirina siyaseta demokratîk û avakirina aştiya civakî, berdewamiya polîtîkayên tecrîdê, nekarîna çareserkirina rêziknameyên qanûnî û nebûna çarçoveyeke qanûnî ji bo danûstandinan fikarên li ser pêşeroja pêvajoyê kûrtir dike.

 

Endama Komîteya Rêveberiya Navendî ya Partiya Wekhevî û Demokrasiyê ya Gelan (DEM Partî), Îlknur Bîrol nirxandina xwe ya li ser pêvajoyê anî ziman. 

 

'Ezmûnên berê nîşan didin ku garantiyên qanûnî girîng in'

 

Îlknur Bîrol diyar kir ku sînordarkirina pêvajoyên aştiyê bi gavên konjokturel xetereyek mezin dihewîne û got, "Yek ji sedemên herî girîng ên têkçûna pêvajoyên aştiyê yên berê hatine jiyîn ev bû ku pêvajo wekî gavek konjoktorel hate hesibandin û hewl hate dayîn ku bêyî sazkirina ti garantiyên qanûnî pêşve biçin. Pêvajoyên weha ji destwerdana her 'dînamîkek derveyî' an hêzên ku ji pêvajoyê nerazî ne re xeternak dibin û dikarin ji nişkê ve hilweşin. Ji ber vê yekê, tiştê ku ew kesên ku ji van hemîyan haydar in bi israr dibêjin ev e ku ji bo ku pêvajo bi rengekî saxlem pêşve biçe, encamek bide û heta ji bo ku alî bigihîjin armancên xwe yên ku xuya dikin nezelal in, xala destpêkê divê garantiyên qanûnî bin."

 

'Divê pozisyona Abdullah Ocalan di çarçoveyek yasayî de were destgirtin'

 

Îlknur Bîrol diyar kir ku divê îradeya ragihandî ya tevgera azadiya Kurd a di derbarê rêbazên siyasî yên demokratîk de bi ciddî were girtin û bal kişand ser daxuyaniyên Devlet Bahçelî û rola Abdullah Ocalan. Îlknur  Bîrol got, "Îro, Birêz Ocalan, ku Devlet Bahçelî wî wekî 'rêberê damezrîner' û 'jimara yek' a rêxistinê bi nav dike, pêdivî ye ku li Îmraliyê, di çarçoveyek yasayî de, bikeve pozîsyonek danûstandinê. Ev yek dê çalakiyên bêçekkirin û veguherînê yên hêmanên din ên rêxistinê pir hêsan bike. Ger danûstandinek hatibe diyarkirin û garantiyên yasayî ji wî re nehatibin dayîn, hêmanên din çawa dikarin bi bawerî beşdarî jiyana demokratîk bibin? Bersiva vê pirsa hêsan ev e ku divê hewcedarî bibe yasayî. Çarçoveyek ku vê hewcedariyê pêk tîne divê bi lez û bez, 'bêyî derengmayînê' were bicîhanîn."

 

'Lîstika ji ser demê hêviya civakî qels dike'

 

Îlknur Bîrol, destnîşan kir ku hikûmet hewl dide pêvajoyê li pişt ewrekî bi sir û bi raz bimeşîne û got:" Sedem çi dibe bila bibe, çareseriyek demokratîk ji bo pirsgirêka Kurd êdî bûye pêdivîyek. Lîstika ji ser demê hêviya civakî qels dike."

 

Hevdîtinên Dayikên Aştiyê 

 

Îlknur Bîrol diyar kir ku têkiliyên Dayikên Aştiyê yên di Parlamentoyê de xwedî girîngiyeke dîrokî û exlaqî ne û got, "Pêdivî ye ku enerjî, dilsozî û nêzîkbûna Dayikên Aştiyê were bikaranîn. Ez hema hema piştrast im ku tevgera jinan û hemî hêzên jinan ên ku aştiyê dixwazin dê bibin hêsankarên pir mezintir ên vê pêvajoyê. Dayik lêçûn û êşên giran ên pirsgirêka Kurd li ser pişta xwe hildigirin. Ev yek ji gavên herî dilsoz û rastîn ên aştîxwaz in. Xweş e ku ev enerjî bersivekê dibîne. Her wiha bi taybet niha dem dema çalakiyê ye, ne tenê axaftinê."

 

'Jin hêmana bingehîn a li ser maseyê ne'

 

Îlknur Bîrol tekez kir ku aştî bêyî jinan nayê sazkirin û jin damezrînerên aştiyê ne û got, "Civakîbûna aştiyê bêyî jinan ne mumkin e. Divê jin di cihekî de bin ku bikaribin çalak, berdewam bin û encamên wê bibînin, hem ji bo azadiya xwe û hem jî ji bo azadiya civakê. Komeke din a civakî bi vê kapasîteyê tune ye. Têkoşîna jinan ne bi awayekî nerasterast, lê bi çalakiya rasterast enerjiya veguherîner dide civakê. Rizgariya jinan divê di navenda vîzyona civakek demokratîk de were danîn. Hebûna jinan wekî hêmanek bingehîn li ser maseya danûstandinan dê xetera têkçûna pêvajoyê jî ji holê rake."

 

'Jin aştîxwaz in'

 

Îlknur Bîrol diyar kir ku jin di avakirina aştiyê de jêhatîtir in û got, "Di cîhanekê de ku tembûrên şer bi dengekî bilind lê didin, em hewceyê van destên jêhatî û enerjiyê ne. Ji Plaza de Mayo heta van axan, hezkirina jinan ji bo aştiyê xwedî wê hêzê ye ku astengiyên mezin û kevirên li pêşiya wan hatine danîn bihelîne. Jin aştîxwaz in."

 

'Li cihê ku gotin diqedin, qanûn dest pê dike'

 

Îlknur Bîrol diyar kir ku divê Parlamento tavilê mudaxele bike da ku pêvajoyê bilezîne û got, "Gava pêwîst niha eşkere ye. Divê komîteyek an jî desteyek hevrêzkirinê were avakirin û divê metna qanûnî bi muxalefet û raya giştî re were parvekirin. Avakirina bingehek qanûnî ji bo pozîsyona Birêz Ocalan xwedî potansiyela vekirina hemî kanalên astengkirî ye. Civak êdî ji bo gavên neyînî tehemûl nake. Ne pêşketinên herêmî ne jî dînamîkên navxweyî ew qas krîtîk in ku destûrê bidin hikûmetê ku pêvajoyê dereng bixe. Pêvajoya aştiyê divê bi gavên berbiçav, qanûn û lihevkirina civakî berdewam bike."